Трексома раствор 50 мг/мл

1 мл препараттың құрамында1 белсенді зат - метотрексат 50 мг көлемі 0,15 мл болатын 1 алдын ала толтырылған шприц ішінде 7,5 мг метотрексат бар. көлемі 0,20 мл болатын 1 алдын ала толтырылған шприц ішінде 10 мг метотрексат бар. көлемі 0,25 мл болатын 1 алдын ала толтырылған шприц ішінде 12,5 мг метотрексат бар. көлемі 0,30 мл болатын 1 алдын ала толтырылған шприц ішінде 15 мг метотрексат бар. көлемі 0,35 мл болатын 1 алдын ала толтырылған шприц ішінде 17,5 мг метотрексат бар. көлемі 0,40 мл болатын 1 алдын ала толтырылған шприц ішінде 20 мг метотрексат бар. көлемі 0,45 мл болатын 1 алдын ала толтырылған шприц ішінде 22,5 мг метотрексат бар. көлемі 0,50 мл болатын 1 алдын ала толтырылған шприц ішінде 25 мг метотрексат бар. көлемі 0,60 мл болатын 1 алдын ала толтырылған шприц ішінде 30 мг метотрексат бар қосымша заттар: натрий гидроксиді2, натрий хлориді, хлорсутек қышқылы2, инъекцияға арналған су 1 Препарат - 50 мг/мл белсенді зат концентрациясы стерильді ерітінді 2 рН мәнін (7.0-ден 9.0-ге дейін) түзету қажет болған жағдайда қолданылады Сыртқы түрінің, иісінің, дәмінің сипаттамасы Іс жүзінде көрінетін бөлшектерсіз, сары түсті мөлдір ерітінді.

- ересек пациенттердегі белсенді ревматоидты артрит - қабынуға қарсы стероидты емес препараттардың (ҚҚСП) тиімділігі жеткіліксіз болғанда белсенді түрдегі ауыр ювенильді идиопатиялық артриті бар пациенттердегі полиартрит - псориаздың басқа емге резистентті ауыр, емдеуге келмейтін, мүгедектікке ұшырататын түрлері; соның ішінде ересектердегі ауыр псориазды артрит - ересектердегі тиопуриндерге резистенттілік жағдайында немесе оларға жақпаушылық кезінде кортикостероидтармен біріктірілімде немесе монотерапия режимде жеңіл немесе орташа ауырлық дәрежесіндегі Крон ауруы

Созылмалы қабыну ревматизмдік ауруларын және ювенильді идиопатиялық артриттің полиартриттік түрлерін емдеуге арналған ревматизмге қарсы препарат болып табылады. Крон ауруын емдеуге арналған иммуномодуляциялайтын және қабынуға қарсы препарат. Әсер ету механизмі Метотрексат – антиметаболиттер ретінде белгілі цитоуытты агенттер класына жататын фолий қышқылының антагонисі. Ол дигидрофолатредуктаза ферментін бәсекеге қабілетті тежеу арқылы әсер етеді және осылайша ДНҚ синтезін тежейді. Метотрексаттың псориазды, псориазды артритті, созылмалы полиартритті және Крон ауруын емдеудегі тиімділігі қабынуға қарсы немесе иммуносупрессивті әсерге байланысы және метотрексаттың қабыну ошақтарындағы жасушадан тыс аденозин концентрациясының қаншалықты жоғарылауы осы әсерлерге ықпал ететіні әлі анықталған жоқ. Халықаралық клиникалық ұсынымдар метотрексатты азатиоприн (АЗА) немесе 6-меркаптопурин (6-МП) сияқты бірінші желідегі иммуномодуляциялайтын препараттарға төзбейтін немесе жауап бермейтін Крон ауруына шалдыққан пациенттер үшін екінші таңдау препараты ретінде пайдалануды қамтиды. Крон ауруы кезінде метотрексатпен жүргізілген зерттеулерде кумулятивті дозаларда байқалған жағымсыз құбылыстар метотрексаттың қауіпсіздік бейіні мен бұрыннан белгілі бейін арасындағы айырмашылықты көрсетпеді. Сондықтан Крон ауруын емдеу үшін метотрексатты қолданған кезде метотрексатты тағайындау үшін басқа ревматизмдік және ревматизмдік емес көрсетілімдер сияқты сақтандыру шараларын сақтау қажет (4.4 және 4.6 бөлімдерін қараңыз).

Трексома (метотрексат) препаратының дозасы туралы маңызды ескерту. Трексоманы (метотрексат) ревматоидты артритті, ювенильді идиопатиялық артритті, псориазды және псориазды артритті, сондай-ақ Крон ауруын емдеу кезінде аптасына бір рет қана қолдану керек. Трексома® дәрісін (метотрексат) қолдану кезіндегі дозадағы қателіктер ауыр жағымсыз реакцияларға, соның ішінде өліммен аяқталған жағдайға әкелуі мүмкін. Өтініш, препараттың жалпы сипаттамасының осы бөлімін мұқият оқып шығыңыз. Дозалау режимі Метотрексатты тек метотрексатты қолдану тәжірибесі бар және метотрексатпен жүргізілетін ем қаупін толық түсінетін дәрігерлер ғана тағайындауы керек. Пациенттер метотрексатты өздігінен енгізген кезде дұрыс инъекция техникасын үйренуі керек. Трексоманың алғашқы инъекциясы тікелей медициналық бақылауда жүргізілуі керек. Трексома аптасына бір рет енгізіледі. Пациентке Трексоманы аптасына бір рет енгізу керек екендігі туралы нақты ақпарат беру керек. Инъекция үшін аптаның тиісті белгіленген күнін анықтау ұсынылады. Метотрексаттың шығарылуы интерстициялық кеңістіктерде (асцит, плевралық жалқық) сұйықтықтың патологиялық жинақталуы орын алған пациенттерде төмен. Мұндай пациенттер уыттылықты мұқият бақылауды қажет етеді және дозаны төмендетуді немесе кейбір жағдайларда метотрексат қабылдауды тоқтатуды талап етеді ("Арнайы сақтандырулар" бөлімін қараңыз). Дозалау Ревматоидты артритпен ауыратын ересек пациенттер Метотрексаттың ұсынылатын бастапқы дозасы аптасына бір рет тері астына 7,5 мг құрайды. Аурудың жеке белсенділігіне және пациенттің көтерімділігіне байланысты бастапқы дозаны аптасына 2,5 мг-ға біртіндеп арттыруға болады. Әдетте, апта сайынғы 25 мг дозадан асырмаған жөн. Аптасына 20 мг-нан асатын дозалар уыттылықтың айтарлықтай жоғарылауымен, әсіресе сүйек кемігі функциясының бәсеңдеуімен байланысты. Емдеуге жауапты шамамен 4-8 аптадан кейін күтуге болады. Емдік қажетті нәтижеге қол жеткізгеннен кейін дозаны ең төменгі тиімді демеуші дозаға дейін біртіндеп төмендету керек. Балалар және жасөспірімдер Ювенильді идиопатиялық артриттің полиартриттік түріне шалдыққан 16 жасқа дейінгі балалар Ұсынылатын доза аптасына бір рет дене беткейінің ауданына (ДБА) 10-15 мг/м2 құрайды. Емге төзімділік жағдайында апта сайынғы дозаны аптасына бір рет 20 мг/м2 дене беткейіне дейін арттыруға болады. Алайда, дозаны жоғарылатқан сайын мониторинг жиілігінің артуы көрсетілген. Балалар мен жасөспірімдерде венаішілік қолдану туралы деректердің шектеулі болуына байланысты парентеральді енгізу тері астына инъекциялармен шектеледі. ЮИА шалдыққан пациенттер балалар мен жасөспірімдерге жүргізілетін ем саласында маманданған ревматологтың бақылауында болуы керек. Осы жас тобындағы тиімділік пен қауіпсіздік туралы деректердің жеткіліксіздігіне байланысты 3 жасқа дейінгі балаларда қолдану ұсынылмайды ("Арнайы сақтандырулар" бөлімін қараңыз). Псориаздың ауыр түрлеріне және псориазды артритке шалдыққан пациенттер Ұсынылған 5-10 мг тест-дозасын идиосинкразиялық жағымсыз реакцияларды анықтау мақсатында ем басталғанға дейін бір апта бұрын енгізу керек. Ұсынылатын бастапқы доза аптасына бір рет тері астына 7,5 мг метотрексатты құрайды. Дозаны біртіндеп арттыру керек, бірақ метотрексаттың апталық дозасы, жалпы алғанда, 25 мг-нан аспауы керек. 20 мг-нан жоғары апталық доза уыттылықтың айтарлықтай артуына, атап айтқанда сүйек кемігінің супрессиясына әкелуі мүмкін. Емдеуге жауапты шамамен 2-6 аптадан кейін күтуге болады. Қажетті емдік әсерге қол жеткізгеннен кейін метотрексаттың демеуші дозасын ең төменгі тиімді демеуші дозаға дейін біртіндеп төмендету керек. Ең жоғары апталық доза Қажет болған жағдайда дозаны арттыруға болады, бірақ жалпы алғанда, ұсынылатын ең жоғары апталық доза 25 мг-нан аспауы керек. Кейбір айрықша жағдайларда анағұрлым жоғары доза клиникалық тұрғыдан ақталуы мүмкін, бірақ уыттылықтың айтарлықтай жоғарылауына байланысты метотрексаттың апталық ең жоғары дозасы 30 мг-нан аспауы керек. Крон ауруына шалдыққан пациенттердегі дозалау • Индукциялық ем: аптасына 25 мг тері астына. Емдеуге жауапты шамамен 8–12 аптадан кейін күтуге болады. • Демеуші ем: аптасына 15 мг тері астына. Педиатриялық популяцияда бұл популяциядағы Крон ауруын емдеу үшін Трексоманы ұсынуға жеткілікті тәжірибе жоқ. Пациенттердің ерекше топтары Бүйрек функциясының бұзылуы бар пациенттер Трексоманың шприц-қаламын бүйрек функциясының бұзылуы бар пациенттерге сақтықпен қолдану керек. Дозаны келесідей реттеу керек: Креатинин клиренсі (мл/мин) — Доза >60 — 100% 30–59 — 50% <30 — Трексоманы қолдануға болмайды Бауыр функциясының бұзылуы бар пациенттер Метотрексатты қазіргі уақытта немесе анамнезінде, әсіресе алкогольді тұтынумен байланысты бауырдың ауыр аурулары бар пациенттерде аса сақтықпен қолдану керек. Егер билирубин деңгейі >5 мг/дл (85,5 мкмоль/л) болса, метотрексат қарсы көрсетілімді. Қолдануға болмайтын жағдайлардың толық тізімін "Қолдануға болмайтын жағдайлар" бөлімінен қараңыз. Егде жастағы пациенттер Егде жастағы пациенттерде бауыр мен бүйрек функциясының төмендеуіне, сондай-ақ жасына байланысты фолат қорының төмендеуіне байланысты дозаны азайтуды қарастырған жөн. Интерстициялық кеңістікте сұйықтықтың жинақталуы (асцит, плевралық жалқық) орын алған пациенттер Метотрексаттың жартылай шығарылу уақыты қалыппен салыстырғанда 4 есеге дейін ұлғаюы мүмкін болғандықтан, организмде сұйықтықтың патологиялық жинақталуы орын алған пациенттер дозаны төмендетуді және кейбір жағдайларда препаратты тоқтатуды қажет етеді ("Арнайы сақтандырулар" бөлімін қараңыз). Енгізу әдісі мен жолы Дәрілік препарат тек бір рет қолдануға арналған. Трексома препараты, алдын ала толтырылған шприцтегі инъекцияға арналған ерітінді тек тері астына енгізуге болады. Жалпы емдеу ұзақтығын дәрігер анықтайды. Алдын ала толтырылған шприцтегі инъекцияға арналған ерітінді Трексоманы пайдалану жөніндегі нұсқаулықты төменнен табуға болады. Ішіндегісінің барлығын пайдалану қажет екенін ескеріңіз. 1) Шприцті қораптан алып шығыңыз. Сақтандыру шаралары: Бұйымды поршеньнен немесе ине қақпағынан ұстап көтермеңіз. 2) Шприцті көзбен қарап тексеріңіз. Қарау терезесі арқылы сіз сары сұйықтықты көруіңіз керек. Сіз кішкене ауа көпіршігін көре аласыз; бұл инъекцияға әсер етпейді немесе сізге зиян тигізбейді. 3) Инъекция орнын таңдап, оны қоса берілген спиртті тампонмен дезинфекциялаңыз. Әсерге қол жеткізу үшін 30-60 секунд қажет. Алдыңғы бүйір кұрсақ жақтауының терісі мен жамбастың алдыңғы бөлігінің терісі инъекцияға арналған орын ретінде қолайлы. 4) Шприцтің корпусын ұстап тұрып, қалпақшаны алыңыз. Ауа көпіршіктерін шығару үшін инъекция жасамас бұрын поршеньге баспаңыз. Бұл дәрінің шығып кетуіне әкелуі мүмкін. Қалпақшаны шешкеннен кейін шприцті қолыңызда ұстаңыз. Шприцтің қандай да бір басқа нәрсеге тиіп кетуіне жол бермеңіз. Бұл ине таза күйінде қалуы үшін қажет. 5) Инъекция орнының терісін сұқ саусағыңызбен және бас бармағыңызбен ақырын қысып, қатпар жасаңыз. Инъекция жасағанда тері қатпарын міндетті түрде ұстап тұрыңыз. Инені тері қатпарына толығымен енгізіңіз. 6) Шприц бос болмағанша поршеньге саусағыңызбен басып тұрыңыз. Бұл дәрінің тері астына түсуіне әкеледі. 7) Инені түзу тарту арқылы суырып алыңыз. Енді сіз тері қатпарын жібере аласыз. Көгеруге жол бермес үшін инъекцияны өзіңіз жасағаннан кейін инъекция орнын ысқыламаңыз. 8) Пайдаланылған шприцті өткір заттарға арналған арнайы контейнерге тастаңыз. Контейнердің қақпағын мықтап жабыңыз және контейнерді балалардың қолы жетпейтін жерге қойыңыз. Метотрексат кездейсоқ тері беткейіне немесе жұмсақ тіндерге түсіп кетсе, теріні көп мөлшерде сумен шаю керек. Контейнер толған кезде оны дәрігеріңізге немесе үйде күтім жасайтын мейірбикеге утилизацияға беріңіз. Оны тұрмыстық қалдықтармен бірге тастамаңыз. Ескертпе Пероральді қолданудан парентеральға ауысқан кезде пероральді қолданғаннан кейін метотрексаттың әр түрлі биожетімділігіне байланысты дозаны төмендету қажет болуы мүмкін. Ағымдағы емдеу бойынша ұсынымдарға сәйкес фолий қышқылын қосу қарастырылуы мүмкін.

- әсер етуші затқа немесе қосымша заттардың кез келгеніне жоғары сезімталдық. - бауыр функциясының ауыр бұзылулары («Қолдану бойынша ұсыныстар» бөлімін қараңыз) - алкогольді шамадан тыс тұтыну - бүйрек функциясының ауыр бұзылыстары (креатинин клиренсі 20 мл/мин-нан аз), «Қолдану бойынша ұсыныстар» немесе «Арнайы ескертулер» бөлімін қараңыз - сүйек кемігінің гипоплазиясы, лейкопения, тромбоцитопения немесе айқын көріністелген анемия сияқты анамнезінде қан түзу жүйесінің бұзылулары - туберкулез, АИТВ немесе иммун тапшылығының басқа синдромдары сияқты ауыр, жедел немесе созылмалы инфекциялар - белсенді фазадағы ауыз қуысының ойық жарасы және асқазан мен он екі елі ішектің ойық жарасы - жүктілік және бала емізу кезеңі («Жүктілік немесе лактация кезінде» бөлімін қараңыз) - тірі вакциналармен қатарлас жүретін вакцинация - 3 жасқа дейінгі балалар

Қауіпсіздік бейінінің қысқаша сипаттамасы Метотрексатты қолданудағы анағұрлым ауыр жағымсыз реакцияларға сүйек кемігінің бәсеңдеуі, өкпенің уыттылығы, гепатоуыттылық, нефроуыттылық, нейроуыттылық, тромбоэмболиялық құбылыстар, анафилаксиялық шок және Стивенс-Джонсон синдромы жатады. Метотрексатты енгізген кезде анағұрлым жиі (өте жиі) кездесетін жағымсыз реакциялар асқазан-ішек жолының тарапынан бұзылулар болып табылады, мысалы, стоматит, диспепсия, іштің ауыруы, жүрек айнуы, тәбеттің жоғалуы және бауырдың функционалдық сынамаларының ауытқулары, атап айтқанда, АЛТ, АСТ, билирубин, сілтілі фосфатаза көрсеткіштерінің жоғарылауы. Басқа кең таралған (жиі) жағымсыз реакцияларға лейкопения, анемия, тромбопения, бас ауыруы, шаршау, ұйқышылдық, пневмония, интерстициялық альвеолит/пневмонит жатады, көбінесе эозинофилиямен бірге, ауыз қуысының ойық жаралары, диарея, экзантема, эритема және қышыну жатады. Анағұрлым маңызды жағымсыз әсерлер-қан түзу жүйесінің бәсеңдеуі және асқазан-ішек жолының тарапынан бұзылулар. Өте жиі • бауыр функциясы көрсеткіштерінің (АЛТ, АСТ және сілтілі фосфатаза белсенділігінің және билирубин концентрациясының жоғарылауы) ауытқулары • стоматит, диспепсия, жүрек айнуы, тәбеттің жоғалуы, іштің ауыруы Жиі • лейкопения, анемия, тромбоцитопения • бас ауыруы, қажу, ұйқышылдық • пневмония, интерстициялық альвеолит / пневмония жиі эозинофилиямен қатар. Қауіптілігі ауыр интерстициялық пневмонияның симптомдары құрғақ, қақырық бөлінбейтін жөтел, ентігу және қызба. • ауыз қуысындағы ойық жаралар, диарея • экзантема, эритема, терінің қышынуы Жиі емес • фарингит • панцитопения • қант диабетінің дебюті • депрессия, сананың шатасуы • бас айналу • цирроз, фиброз және бауырдың майлы өзгеруі, сарысулық альбуминнің төмендеуі • асқазан-ішек жолындағы ойық жаралар мен қан кетулер, энтерит, құсу, панкреатит • қуықтың қабынуы мен ойық жаралану, бүйрек функциясының бұзылуы, несеп шығарудың бұзылуы • фотосезімталдық, таздану, ревматизмдік түйіндердің ұлғаюы, васкулит, herpes zoster, терінің ойық жаралары, терідегі герпес тәрізді бөрту, есекжем • қынаптың қабынуы және ойық жаралануы • артралгия, миалгия, остеопороз Сирек • инфекция (белсенді емес созылмалы инфекцияның реактивациясын қоса), сепсис, конъюнктивит • аллергиялық реакциялар, анафилаксиялық шок, гипогаммаглобулинемия • көңіл-күйдің өзгеруі • көру бұзылыстары • перикардит, перикардиальді жалқық, жүрек тампонадасы • гипотензия, тромбоэмболиялық құбылыстар • жедел гепатит • өкпе фиброзы, өкпе пневмоцистозы, ентігу және бронх демікпесі, плевралық жалқық • гингивит • бүйрек жеткіліксіздігі, олигурия, анурия, электролиттік теңгерімнің бұзылуы • пигментацияның жоғарылауы, акне, петехиялар, экхимоз, аллергиялық васкулит • қызба, жаралар жазылуының бұзылуы • компрессиялық сыну Өте сирек • лимфома • агранулоцитоз, сүйек кемігі функциясының ауыр тежелуі, лимфопролиферациялық бұзылулар • ауырсыну, бұлшықет әлсіздігі немесе аяқ-қолдың парестезиясы, дәм сезудің бұзылуы (ауыздың темір татуы), құрысулар, менингизм, жедел асептикалық менингит, салдану • көрудің бұзылуы, ретинопатия • бауыр жеткіліксіздігі • гематемезис, мелена, уытты мегаколон • Стивен-Джонсон синдромы, уытты эпидермалық некролиз (Лайелл синдромы), тырнақ пигментациясының өзгеруі, жедел паронихиялар, фурункулез, телеангиоэктазиялар • либидоның жоғалуы, импотенция, гинекомастия, олигоспермия, етеккір оралымының бұзылуы, қынаптан бөліністер Белгісіз (қолда бар деректер негізінде бағалау мүмкін емес) • энцефалопатия/лейкоэнцефалопатия • мұрыннан қан кету, өкпенің альвеолярлы қан кетуі • протеинурия • астения, инъекция орнының некрозы • жақ остеонекрозы (лимфопролиферациялық бұзылуларға қатысты салдарлы) Жағымсыз әсерлердің пайда болуы мен ауырлығы дозалау деңгейіне және қабылдау жиілігіне байланысты. Алайда, ауыр жағымсыз әсерлер тіпті анағұрлым төмен дозаларда да пайда болуы мүмкін болғандықтан, пациенттер қысқа уақыт аралығында дәрігердің тұрақты бақылауында болуы керек. Метотрексатты тері астына қолдану жергілікті деңгейде жақсы көтерімді. Ем кезінде тек жеңіл, жергілікті тері реакциялары байқалды (мысалы, күйдіріп ашу, эритема, ісіну, түсінің өзгеруі, қышыну, қатты қышыну, ауырсыну). Таңдалған жағымсыз реакциялардың сипаттамасы Жағымсыз әсерлердің жиілігі мен ауырлығы дозаға және қолдану жиілігіне байланысты. Алайда, ауыр жағымсыз әсерлер метотрексатты төмен дозада қолданған кезде де пайда болуы мүмкін, сондықтан метотрексатты қолданатын пациенттер үнемі және қысқа уақыт аралығында медициналық қарап-тексеруден өтуі керек. Лимфома/лимфопролиферациялық бұзылулар: метотрексатпен емдеуді тоқтатқаннан кейін кейбір жағдайларда жоғалып кеткен лимфомалар мен басқа лимфопролиферациялық бұзылулардың жекелеген жағдайлары туралы хабарланды. Метотрексат тері астына енгізгенде жақсы жергілікті көтерімділікке ие. Емдеу процесінде азайған тек жеңіл жергілікті тері реакциялары (мысалы, енгізу орнындағы күйдіріп ашу, эритема, домбығу, түсінің өзгеруі, қышыну, қатты қышыну, ауырсыну) байқалды. Жағымсыз дәрілік реакциялар туындаған кезде медицина қызметкеріне, фармацевтика қызметкеріне немесе дәрілік препараттардың тиімсіздігі туралы хабарламаларды қоса алғанда, дәрілік препараттарға жағымсыз реакциялар (әсерлер) жөніндегі ақпараттық деректер базасына тікелей хабарласу керек Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі Медициналық және фармацевтикалық бақылау комитеті «Дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарды сараптау ұлттық орталығы» ШЖҚ РМК http://www.ndda.kz

Метотрексаттың уыттылығы негізінен қан түзу жүйесіне әсер етеді. Артық дозаланған жағдайда емдеу шаралары Кальций фолинаты метотрексаттың қажетсіз уытты әсерін бейтараптандыруға арналған спецификалық антидот болып табылады. Кездейсоқ артық дозалану жағдайында бір сағат ішінде вена ішіне немесе бұлшықет ішіне реакция туындатын метотрексатқа тең немесе одан жоғары кальций фолинатының дозасын енгізу керек және одан әрі сарысудағы метотрексат деңгейі 10-7 моль/л-ден төмен болғанша дозалауды жалғастыру қажет. Ауыр артық дозаланғанда метотрексаттың және/немесе оның метаболиттерінің бүйрек өзекшелерінде шөгуіне жол бермеу үшін гидратация және несепті сілтілендіру қажет болуы мүмкін. Гемодиализ де, перитонеальді диализ де метотрексаттың шығарылуын жақсартпайды. Жоғары ағынды диализаторды пайдаланып үзіліссіз мезгіл-мезгіл гемодиализді жүргізу кезінде метотрексаттың тиімді клиренсі туралы хабарланды.

Тек бір рет пайдалануға арналған. Емдеудің жалпы ұзақтығын дәрігер анықтайды. Метотрексатты пероральді енгізуден парентеральді енгізу жолына ауысқан кезде әртүрлі енгізу жолдарымен препараттың биожетімділігінің айырмашылығына байланысты дозаны азайту қажет болуы мүмкін. Препаратты тағайындау кезінде қолданыстағы емдеу стандарттарына сәйкес фолий қышқылы препараттарын бір мезгілде енгізу мәселесін қарастырған жөн. Арнайы ескертулер Пациенттерге препаратты күн сайын емес, аптасына бір рет қолдану керектігі туралы нақты ақпараттандыру қажет. Ықтимал уытты әсерлердің немесе жағымсыз реакциялардың белгілерін ең аз кідіріспен анықтауға және бағалауға мүмкіндік беру үшін пациенттерді тиісті түрде бақылап отыру керек. Осылайша, метотрексатты тек дәрігерлер немесе білімі мен тәжірибесі антиметаболиттік емді қолдануды қамтитын дәрігерлердің бақылауымен тағайындаған жөн. Ауыр немесе тіпті өлімге әкелетін уытты реакциялардың пайда болу мүмкіндігіне байланысты дәрігер пациентке байланысты қауіптер мен ұсынылған қауіпсіздік шаралары туралы толық ақпарат беруі керек. Ағзалардың жүйелік уыттылығы Препаратты білімі мен тәжірибесі метаболитке қарсы терапияны қолдануды қамтитын дәрігерлер ғана қолдануы керек. Ауыр уытты реакциялардың (өліммен аяқталуы мүмкін) ықтималдығына байланысты Трексоманы тек псориаз немесе ревматоидты артриті бар, емделудің басқа түрлерімен тиісті емделмеген ауыр, емделмейтін және мүгедектікке әкелетін ауруы бар пациенттерде ғана қолдану керек. Қатерлі ісіктерді, псориазды және ревматоидты артритті емдеу барысында метотрексатты қолдану кезінде өлім жағдайлары тіркелді. Пациенттерді дәрілік препараттың сүйек кемігіне, бауырға, өкпеге және бүйрекке уыттылығы белгілеріне қатысты мұқият бақылау керек. Трексома ауыр уыттылықты тудыруы мүмкін. Уытты әсерлер жиілігі мен ауырлығы бойынша дозаға немесе енгізу жиілігіне байланысты болуы мүмкін, бірақ олар барлық дозаларда байқалды. Олар емдеу кезінде кез келген уақытта пайда болуы мүмкін болғандықтан, Трексоманы қабылдап жүрген пациенттерді мұқият бақылау керек. Көптеген жағымсыз реакциялар ерте анықталса қайтымды. Мұндай реакциялар туындаған жағдайда препараттың дозасын азайту немесе тоқтату және тиісті түзету шараларын қолдану қажет. Қажет болса, бұл лейковорин кальцийін қолдануды және/немесе жоғары ағынды диализаторды пайдаланып жүргізілетін жедел мерзімді гемодиализді қамтуы мүмкін [Артық дозалану бөлімін қараңыз]. Трексомамен емдеу қайта басталса, препаратқа алдағы қажеттілікті және уыттылықтың қайталану мүмкіндігін ескере отырып, оны аса жоғары сақтықпен жүргізу керек. Егде жастағы адамдардағы метотрексаттың клиникалық фармакологиясы жеткілікті түрде зерттелмеген. Бауыр мен бүйрек функциясының төмендеуіне және фолий қышқылы қорының азаюына байланысты осы пациенттер тобында салыстырмалы түрде төмен дозалар қарастырылуы керек және бұл пациенттерді уыттылықтың ерте белгілеріне қатысты мұқият бақылау қажет [Белгілі бір пациенттер тобында қолдану бөлімін қараңыз]. Асқазан-ішек жолдарының аурулары: Диарея және ойық жаралы стоматит емдеуді тоқтатуды талап етеді. Олай етпеген жағдайда геморрагиялық энтерит және өлімге әкеп соғатын ішектің тесілуі орын алуы мүмкін. Сусыздандыруға әкеп соғуы мүмкін құсу, диарея немесе стоматит пайда болса, Трексома препаратының қабылдауын қалпына келтіру басталғанша тоқтату керек. Трексома препаратын асқазан ойық жарасы немесе ойық жаралы колит болған кезде аса сақтықпен қолдану керек. Метотрексатты кейбір стероидты емес қабынуға қарсы препараттармен (ҚҚСП) бір мезгілде (әдетте жоғары дозаларда) қолданғанда күтпеген ауыр (кейде өлімге әкелетін) асқазан-ішек уыттылығы туралы хабарланды [Басқа дәрілік препараттармен өзара әрекеттесуі бөлімін қараңыз]. Гематологиялық аурулар: Трексома препараты гемопоэздің тежелуін және анемияны, аплазиялық анемияны, панцитопенияны, лейкопенияны, нейтропенияны және/немесе тромбоцитопенияны тудыруы мүмкін. Трексома препаратын, мүмкіндігінше, бұрыннан гемопоэздік бұзылыстары бар пациенттерде сақтықпен қолдану керек. Ревматоидты артритті емдеуге арналған метотрексаттың басқа препаратымен жүргізілген бақыланатын клиникалық зерттеулерде (n = 128) 2 пациентте лейкопения (лейкоциттер <3000/мм3), 6 пациентте тромбоцитопения (тромбоциттер <100,000/мм3) және 2 пациентте панцитопения байқалды. Егер қан көрсеткіштері айтарлықтай төмендесе, Трексоманы қабылдауды дереу тоқтату керек. Ауыр гранулоцитопения және қызбасы бар пациенттерді дереу тексеру керек және олар әдетте кең спектрлі антибиотиктермен парентеральді емді қажет етеді. Метотрексатты (әдетте жоғары дозаларда) кейбір қабынуға қарсы стероидты емес препараттармен (ҚҚСП) бір мезгілде қолданғанда күтпеген сүйек кемігінің ауыр тежелуі (кейде өліммен аяқталатын) және аплазиялық анемия туралы хабарланды. Бауыр аурулары: Трексома препараты жедел (трансаминазалардың жоғарылауы) және созылмалы (фиброз және цирроз) гепатоуыттылықты тудыруы мүмкін. Созылмалы уыттылық өлімге әкеп соғуы мүмкін; бұл әдетте ұзақ уақыт қолданғаннан кейін (әдетте екі жыл немесе одан да көп) және кем дегенде 1,5 грамм жалпы дозадан кейін пайда болады. Псориазы бар пациенттермен жүргізілген зерттеулерде гепатоуыттылық жалпы жиынтық дозаның функциясы болып көрінді және алкоголизм, семіздік, диабет және егде жаста болғанда жоғарылады. Аурудың орын алу деңгейі нақты анықталмаған; Зақымданулардың даму жылдамдығы мен қайтымдылығы белгісіз. Бұрыннан бар бауыр зақымдануы немесе бауыр функциясының бұзылуы бар болса, ерекше сақтық танытқан жөн. Псориаз кезінде сарысудағы альбумин сияқты бауырдың функционалдық тестілері дозаны енгізер алдында мезгіл-мезгіл түрде жүргізілуі керек, бірақ фиброз немесе цирроз дамығанда олар жиі қалыпты болып тұрады. Бұл зақымдануларды тек биопсия арқылы анықтауға болады. Әдеттегі ұсыныс – биопсияны мына кездерде жүргізу: 1) терапияны бастар алдында немесе терапия басталғаннан кейін аз уақыт өткен кезде (2-4 ай), 2) жалпы жиынтық доза 1,5 грамм болғанда және 3) әрбір қосымша 1,0-1,5 граммнан кейін. Орташа фиброз немесе бауырдың кез келген циррозы әдетте препаратты қабылдауды тоқтатуға әкеледі; жеңіл фиброз әдетте 6 айдан кейін қайталанатын биопсияны қажет етеді. Майлы өзгерістер және қақпалық венаның төмен дәрежелі қабынуы сияқты жеңілірек гистологиялық нәтижелер терапия алдында салыстырмалы түрде жиі кездеседі. Бұл жеңіл өзгерістер әдетте Трексомамен емдеуден бас тартуға немесе тоқтатуға себеп болмаса да, препаратты сақтықпен қолдану керек. Ревматоидты артрит кезінде метотрексаттың алғашқы қолдану жасы және емнің ұзақтығы маңызды, өйткені олар гепатоуыттылықтың қауіп факторлары ретінде қарастырылуы мүмкін. Псориазда байқалатындарға ұқсас басқа қауіп факторлары ревматоидты артрит жағдайында болуы мүмкін, бірақ бүгінгі күнге дейін ондай қауіп факторлары расталмаған. Осы қауымда бауыр функционалдық тесті нәтижелеріндегі тұрақты ауытқулар фиброз немесе цирроздың басталуына дейін орын алуы мүмкін. Ревматоидты артриті бар 217 пациентерде емдеуге дейін және емдеу кезінде (кемінде 1,5 г жиынтық дозадан кейін) жасалған бауыр биопсиясы және тек емдеу кезінде жасалған бауыр биопсиясы бар 714 пациенттің жинақталған тәжірибесі бар. 64 (7%) пациентте фиброз және 1 (0,1%) пациентте цирроз тіркелді. Фиброздың 64 жағдайының 60-ы жеңіл дәрежелі болды. Ретикулинді бояу ерте фиброзға сезімталдырақ және оны қолдану фиброзды анықтау көрсеткіштерін арттыруы мүмкін. Трексома препаратын қабылдайтын пациенттерде емді бастар алдында және 4-8 апта аралықпен бауырдың функционалдық тестілерін жүргізу керек. Емдеу алдында бауыр биопсиясын анамнезінде алкогольді шамадан тыс тұтыну бар, бауыр функциясының көрсеткіштерінде тұрақты ауытқулары бар немесе созылмалы В немесе С гепатиті инфекциясы бар пициенттерде жүргізу керек. Емдеу кезінде бауырдың тұрақты функциясының бұзылуы байқалса немесе сарысу альбумині қалыпты диапазоннан төмен төмендесе де (жақсы бақыланатын ревматоидты артрит кезінде) бауыр биопсиясы жүргізілуі керек. Егер бауыр биопсиясы нәтижелері жеңіл өзгерістерді көрсетсе (Ренигк бойынша I, II, IIIa дәрежелері), Трексома препаратының пайдалануды жалғастыруға болады және пациент жоғарыда аталған ұсыныстарға сәйкес бақыланады. Бауырдың функционалдық тестілерінің көрсеткіштерінде тұрақты ауытқулары бар және бауыр биопсиясынан бас тартатын кез келген пациентте немесе бауыр биопсиясы орташа немесе ауыр бұзылыстарды (Ренигк бойынша IIIb немесе IV дәрежелері) көрсететін кез келген пациентте Трексома препаратының қабылдауын тоқтату керек. Инфекциялық немесе иммунологиялық жағдайлар: Трексома препаратын белсенді инфекция бар болғанда аса сақтықпен қолдану керек және бұл препаратты қолдану иммун тапшылығы синдромдарының айқын немесе зертханалық белгілері бар пациенттерге қарсы көрсетілімді. Трексома препаратымен емдеу кезінде иммунизациялау жүргізу кезінде иммунизациялау тиімсіз болуы мүмкін. Тірі вирустық вакциналармен иммунизациялау әдетте ұсынылмайды. Метотрексатпен ем алатын пациенттерде шешекке қарсы иммунизациялау жүргізгеннен кейін диссеминацияланған инфекциялар туралы хабарланды. Гипогаммаглобулинемия туралы сирек хабарланды. Трексома препаратымен емдеу кезінде қауіптілігі зор, өлімге әкелуі мүмкін оппортунистік инфекциялар, әсіресе Йировец пневмоцистті пневмониясынан туындаған пневмония пайда болуы мүмкін. Неврологиялық аурулар: Метотрексатты вена ішіне енгізгеннен кейін краниоспинальді сәулеленуден өткен пациенттерге лейкоэнцефалопатия туралы хабарланды. Жедел лимфобластты лейкозбен ауыратын педиатриялық пациенттер арасында күтпеген жиілігі жоғарылаған, көбінесе жайылған немесе фокальды ұстамалар түрінде көріністелетін, аралық дозаларда (1 г/м 2) венаішілік метотрексатпен ем алған елеулі нейроуыттылық туралы хабарланды. Симптомдары бар пациенттерде диагностикалық зерттеулерде әдетте лейкоэнцефалопатия және/немесе микроангиопатиялық кальцификаттар байқалды. Сондай-ақ, краниальды сәулеленусіз де лейковоринмен жоғары дозада метотрексаттың көп реттік дозасын алған пациенттерде созылмалы лейкоэнцефалопатияның дамуы туралы хабарланды. Метотрексатты қабылдауды тоқтату әрқашан толық сауығуға әкеле бермейді. Өтпелі жедел неврологиялық синдром жоғары доза режимдерін алған пациенттерде байқалды. Осы энцефалопатияның көріністеулері инсультке ұқсас, сананың шатасуын, гемипарезді, өтпелі соқырлықты, құрысуларды және команы қамтуы мүмкін. Нақты себебі белгісіз. Метотрексатты интратекальді қолданғаннан кейін туындауы мүмкін орталық жүйке жүйесіне уытты әсерді келесідей жіктеуге болады: бас ауыруы, арқаның ауыруы, шүйде сүйегінің сіресуі және қызба сияқты симптомдармен көріністелетін жедел уытты арахноидит; жұлын жүйкелерінің бір немесе бірнеше түбіршігінің зақымдалуымен байланысты парапарезбен/параплегиямен сипатталатын жеделге жуық миелопатия; сананың шатасуымен, ашушаңдықпен, ұйқышылдықпен, атаксиямен, ақыл-ой кемістігімен, құрысулармен және комамен көріністелетін созылмалы лейкоэнцефалопатия. Бұл жағдай үдемелі болуы және тіпті өлімге әкелуі мүмкін. Өкпе және тыныс алу жолдарының аурулары: Метотрексаттан туындаған өкпе аурулары, соның ішінде жедел немесе созылмалы интерстициялық пневмонит ем кезінде кез-келген уақытта, төмен дозаларды қолдану кезінде жедел туындауы мүмкін қауіпті зақымдану болып табылады. Бұл әрқашан толығымен қайтымды бола бермейді және өліммен аяқталған жағдайлар тіркелді. Трексома препаратымен емдеу кезінде пайда болатын өкпе тарапынан симптомдар (әсіресе құрғақ, қақырық бөлінбейтін жөтел) немесе спецификалық емес пневмонит қауіптілігі зор зақымдануды көрсетуі мүмкін және емдеуді тоқтатуды әрі мұқият тексеруді қажет етеді. Клиникалық өзгергіштікке қарамастан, метотрексаттан туындаған өкпе ауруы бар әдеттегі пациент кеуде қуысының рентгенограммасында қызба, жөтел, ентігу, гипоксемия және инфильтратты көрсетеді; инфекцияны (соның ішінде пневмонияны) жоққа шығару керек. Бұл зақымдану кез келген дозада болуы мүмкін. Бүйрек аурулары: Трексома препараты бүйректің зақымдалуын туындатуы мүмкін, бұл бүйректің жедел жеткіліксіздігіне әкелуі мүмкін. Остеосаркоманы емдеу кезінде қолданылатын метотрексаттың жоғары дозалары бүйректің жедел жеткіліксіздігіне әкелетін бүйректің зақымдануын туындатуы мүмкін. Нефроуыттылық, ең алдымен, бүйрек өзекшелерінде метотрексат пен 7-гидроксиметотрексаттың шөгуіне байланысты. Қауіпсіз қабылдау үшін бүйрек функциясына, соның ішінде талапқа сай гидратацияға, несепті сілтілеуге және сарысудағы метотрексат пен креатинин деңгейін өлшеуге мұқият назар аудару қажет. Тері аурулары: Метотрексатты пероральді, бұлшықет ішіне, вена ішіне немесе интратекальді енгізгеннен кейін бірнеше күн ішінде балалар мен ересектерде ауыр, кейде өлімге әкелетін дерматологиялық реакциялар, соның ішінде уытты эпидермалық некролиз, Стивенс-Джонсон синдромы, эксфолиативті дерматит, тері некрозы және көпформалы эритема туралы хабарланды. Ісік және ісік емес аурулары бар пациенттерде метотрексаттың төмен, аралық немесе жоғары дозаларын бір немесе көп рет қабылдағаннан кейін реакциялар байқалды. Псориаздың көріністеулері ультракүлгін сәулеленудің бір мезгілде әсер етуімен ушығуы мүмкін. Сәулелік дерматит пен күнге күюді метотрексат қабылдау арқылы "кейінге қалдыруға" болады. Басқа сақтандыру шаралары: Трексома препаратын әлсіздік кезінде аса сақтықпен қолдану керек. Метотрексат үшінші кеңістіктен баяу шығарылады (мысалы, плевралық жалқық немесе асцит). Бұл плазмадан жартылай шығарылудың соңғы кезеңінің ұлғаюына және жағымсыз уыттылыққа әкеледі. Үшінші кеңістікте айтарлықтай жинақталуы бар пациенттерде емдеу алдында сұйықтықты сорып алып, плазмадағы метотрексат деңгейін бақылау ұсынылады. Эмбриофетальді уыттылық Жарияланған есептерге және метотрексаттың әсер ету механизміне сүйене отырып, метотрексат жүкті әйелге енгізілген кезде шарананың өлімін қоса, эмбрион мен шарана үшін уытты болып келеді. Жүкті әйелдерге Трексома препаратын қабылдау қарсы көрсетілімді. Ұрпақ өрбіту жастағы әйелдер жүктіліктің алдын алу үшін шаралар қабылдауы керек. Ұрпақ өрбіту әлеуеті бар әйелдерге Трексома препаратымен емдеу кезінде және соңғы дозадан кейін 6 ай ішінде тиімді контрацепцияны қолдану ұсынылады. Ұрпақ өрбіту әлеуеті бар еркектерге Трексома препаратымен емдеу кезінде және соңғы дозадан кейін 3 ай ішінде тиімді контрацепцияны қолдану ұсынылады. Ұрпақ өрбіту функциясына әсері Жарияланған деректерге сәйкес, метотрексат фертильділіктің бұзылуына, олигоспермияға және етеккір оралымының бұзылуына әкелуі мүмкін. Пациенттерде бедеуліктің қайтымды-қайтымсыз екендігі белгісіз. Ұрпақ өрбіту әлеуеті бар әйел және ер пациенттермен ұрпақ өрбіту функциясына әсер ету қаупін талқылаңыз. Зертханалық сынақтар Трексома препаратымен емделіп жатқан пациенттер уытты әсерлер уақытында анықталуы үшін мұқият бақылауда болуы керек. Бастапқы бағалау дифференциациялық санаумен және тромбоциттердің, бауыр ферменттерінің санымен, бүйректің функционалдық тесттерімен және кеуде қуысының рентгенограммасымен жалпы қан талдауын қамтуы керек. Ем кезінде осы параметрлерді мониторингілеу ұсынылады: гематология айына кемінде бір рет, бүйрек функциясы және бауыр функциясы әр 1-2 айда. Бастапқы немесе өзгертілген дозаларды қабылдау кезінде немесе қандағы метотрексат деңгейінің жоғарылау қаупі жоғары кезеңдерде (мысалы, сусыздану) жиі бақылау көрсетілуі мүмкін. Бауырдың функционалдық тесттері Бауыр функциясының өтпелі бұзылыстары көбінесе метотрексат енгізілгеннен кейін байқалады және әдетте метотрексатпен емнің өзгеруіне себеп болмайды. Бауыр функциясын тестілеудегі тұрақты ауытқулар және / немесе сарысулық альбумин деңгейінің төмендеуі бауырдың ауыр уыттылығының көрсеткіштері болуы мүмкін және бағалауды қажет етеді. Псориазбен ауыратын пациенттерде қалыпты емес бауыр функциясының тесттері мен фиброз немесе бауыр циррозы арасындағы байланыс анықталмаған. Бауыр функциясының тесттеріндегі тұрақты ауытқулар ревматоидты артритпен ауыратын пациенттерде фиброздың немесе цирроздың пайда болуынан бұрын болуы мүмкін. Өкпенің функционалдық тесттері Өкпенің функционалдық тесттері метотрексаттан туындаған өкпе ауруына күмән болғанда, әсіресе бастапқы өлшеулер болған кезде пайдалы болуы мүмкін. Дұрыс емес дозаланумен байланысты қауіптер Дәрігер де, фармацевт те пациенттің назарын Трексома препаратының аптасына бір рет енгізілетініне және күнделікті қате қолдану өлімге әкелетін уыттылыққа әкелетініне аударуы керек. Бүйрек функциясының бұзылуы, асцит немесе плевралық жалқық бар пациенттер Бүйрек функциясының бұзылуы, асцит немесе плевралық жалқық бар пациенттерде метотрексаттың шығарылуы төмендейді. Мұндай пациенттер уыттылықты және дозаны төмендетуді немесе кейбір жағдайларда Трексома препаратын қабылдауды тоқтатуды мұқият бақылауды қажет етеді. Бас айналу және қажу Бас айналу және қажу сияқты жағымсыз реакциялар көлік жүргізу немесе механизмдермен жұмыс істеу қабілетіне әсер етуі мүмкін. Қатерлі лимфомалар Ходжкиндік емес лимфома және метотрексаттың төмен дозаларын пероральді қабылдаған пациенттерде басқа ісіктер туралы хабарланды. Алайда, метотрексаттың төмен дозаларын пероральді емдеу кезінде пайда болатын қатерлі лимфома жағдайлары болды, олар белсенді лимфомаға қарсы емдеуді қажет етпестен метотрексатты тоқтатқаннан кейін толығымен регрессияға ұшырады. Алдымен Трексома препаратын қолдануды тоқтату қажет, егер лимфома регрессияға ұшырамаса, тиісті ем тағайындау керек. Ісік лизисі синдромы Басқа цитоуытты препараттар сияқты, метотрексат тез өсетін ісіктері бар пациенттерде "ісік лизисі синдромын" туындатуы мүмкін. Қатарлас жүретін сәулемен емдеу Метотрексатты сәулемен емдеумен бір мезгілде қабылдау жұмсақ тіндердің некрозы мен остеонекроз қаупін арттыруы мүмкін. Педиатрияда қолдану Препаратты 3 жасқа дейінгі балаларда қолдану осы жас тобындағы препараттың қауіпсіздігі мен тиімділігі туралы деректердің шектеулі болуына байланысты ұсынылмайды. Препараттың көлік құралын немесе қауіптілігі зор механизмдерді басқару қабілетіне әсер ету ерекшеліктері Метотрексатпен емдеу барысында орталық жүйке жүйесі тарапынан симптомдар (шаршауды сезіну, бас айналу) дамуы ықтимал болғандықтан, метотрексат көлік жүргізу қабілетіне және қауіптілігі зор механизмдерге аз және орташа әсер ететін дәрілік зат болып саналады.

Бала туу жасындағы әйелдер / Әйелдердегі контрацепция Метотрексатпен емдеу кезінде әйелдер жүктіліктен аулақ болу керек, метотрексатпен емдеу кезінде және ол аяқталғаннан кейін кем дегенде 6 ай ішінде контрацепцияның тиімді әдістерін қолдану керек. Емді бастамас бұрын, бала туу жасындағы әйелдер метотрексатпен байланысты шарананың даму ақауларының қаупі туралы хабардар болуы керек және жүктіліктің болуы тиісті шаралар, мысалы, жүктілікті анықтайтын тест арқылы жоққа шығарылуы тиіс. Емдеу кезінде жүктілікті анықтайтын тесттерді қажет болған жағдайда қайталау керек (мысалы, контрацепцияны қолданудағы кез келген үзілістен кейін). Ұрпақ өрбіту жастағы әйелдер жүктіліктің болдырмау және жоспарлау мәселелері бойынша кеңес алуы керек. Ерлердегі контрацепция Метотрексаттың шәуһетте бар-жоғы белгісіз. Метотрексат жануарларға жүргізілген зерттеулерде гендік уытты болып табылғаны көрсетті, сондықтан сперматозоидтарға гендік уытты әсер ету қаупін толығымен жоққа шығаруға болмайды. Шектеулі клиникалық деректер метотрексаттың төмен дозаларына (аптасына 30 мг-нан аз) ұшыраған кезде әйелдерде шарананың даму ақауларының немесе түсік түсу қаупінің жоғарылауын көрсетпейді. Анағұрлым жоғары дозаларға қатысты әкесінің организміне әсер еткеннен кейін әйелдерде шарананың ақаулары немесе түсік түсу қаупін бағалау үшін деректер жеткіліксіз. Профилактикалық шаралар ретінде сексуалды белсенді ер пациенттерге немесе олардың әйел жұптастарына ер жұптасын емдеу кезінде және метотрексатты қолдануды тоқтатқаннан кейін кем дегенде 6 ай ішінде контрацепцияның сенімді әдістерін қолдану ұсынылады. Емдеу кезінде немесе метотрексат қолдануды тоқтатқаннан кейін 6 ай бойы ер адамдар шәуһет доноры болмауы тиіс. Жүктілік Метотрексат жүктілік кезінде онкологиялық емес көрсетілімдер кезінде қарсы көрсетілімді ("Қолдануға болмайтын жағдайлар" бөлімін қараңыз). Егер жүктілік метотрексатпен емдеу кезінде және емдеу аяқталғаннан кейін алты айға дейінгі кезеңде орын алса, пациентке емделуге байланысты балаға зиянды әсер ету қаупі туралы медициналық кеңес қажет, шарананың қалыпты дамуын растау үшін ультрадыбыстық зерттеу жүргізу керек. Жануарларға жүргізілген зерттеулерде метотрексат репродуктивті уыттылықты көрсетті, әсіресе бірінші триместрде. Метотрексат адамдар үшін тератогенді екендігі дәлелденді; шарананың өліміне, түсікке және/немесе туа біткен даму ақауларға (мысалы, бассүйек-бет, жүрек-қантамыр, орталық жүйке жүйесінің дамуының бұзылуы және аяқ-қол дамуының ақаулары) себеп болатыны хабарланды. Метотрексат өздігінен түсік түсу, құрсақішілік бой өсудің шектелуін және жүктілік кезінде әсер еткен жағдайда туа біткен даму ақаулары қаупін арттыратын күшті адам тератогені болып табылады. • Метотрексаттың төмен дозаларының әсеріне ұшыраған жүкті әйелдердің 42.5% -ында (аптасына 30 мг-нан аз) өздігінен түсік түсу туралы хабарланды, метотрексаттан басқа дәрілік препараттарды тағайындаған пациенттерде 22.5% - ымен салыстырғанда. • Метотрексаттан басқа дәрілік препараттарды қабылдаған пациенттердегі тірі жаңа туған нәрестелердің шамамен 4 % - ымен салыстырғанда жүктілік кезінде метотрексаттың төмен дозаларының (аптасына 30 мг-нан аз) әсеріне ұшыраған әйелдерде тірі жаңа туған нәрестелердің 6.6% - ында елеулі ақаулар пайда болды. Жүктілік кезінде аптасына 30 мг-нан жоғары дозада метотрексаттың әсеріне қатысты деректер жеткіліксіз, бірақ өздігінен түсік түсу және туа біткен даму ақаулары жиілігі жоғары болады деп күтілуде. Ұрықтануға дейін емді тоқтатқан кезде жүктіліктің қалыпты ағымы туралы хабарланды. Бала емізу Метотрексат адамның емшек сүтіне енеді. Метотрексат еметін балаларда ауыр жағымсыз реакциялар туындатуы мүмкін болғандықтан, Трексома препараты бала емізу кезеңінде қарсы көрсетілімді болып табылады ("Қолдануға болмайтын жағдайлар" бөлімін қараңыз). Сондықтан препаратты қабылдауды бастамас бұрын және оны қолдану кезінде бала емізуді тоқтату керек. Фертильділік Метотрексат сперматогенезге және оогенезге әсер етеді және фертильділікті төмендетуі мүмкін. Адамда метотрексат олигоспермияны, етеккір дисфункциясын және аменореяны туындататыны хабарланды. Бұл әсерлер, көп жағдайда, емді тоқтатқаннан кейін қайтымды болады.

Азот тотығы Азот тотығын қолдану метотрексаттың фолаттардың метаболизміне әсерін күшейтеді, бұл ауыр күтпеген миелосупрессия мен стоматит ретінде көріністелетін уыттылықтың жоғарылауына әкеледі. Бұл әсерді кальций фолинатын қолдану арқылы азайтуға болатынына қарамастан, азот тотығы мен метотрексатты бір мезгілде қолданудан аулақ болу керек. Алкоголь, гепатоуытты дәрілік препараттар, гематоуытты дәрілік препараттар Метотрексаттың гепатоуытты әсерінің көріністелу ықтималдығы алкогольді үнемі тұтыну және басқа гепатоуытты дәрілік препараттарды бір мезгілде қабылдау кезінде артады («Арнайы ескертулер» бөлімін қараңыз). Басқа гепатоуытты дәрілік препараттарды (мысалы, лефлуномид) бір мезгілде қабылдайтын пациенттер ерекше бақылауда болуы керек. Гематоуытты дәрілік препараттарды (мысалы, лефлуномид, азатиоприн, ретиноидтар, сульфасалазин) бір мезгілде тағайындау кезінде де осыны ескеру қажет. Лефлуномидті метотрексатпен біріктіргенде панцитопения мен гепатоуыттылық жиілігі артуы мүмкін. Метотрексатпен және ацитретин немесе этретинат сияқты ретиноидтармен біріктірілген емдеу гепатоуыттылық қаупін арттырады Пероральді антибиотиктер Тетрациклиндер, левомицетиндер және сіңірілмейтін кең ауқымды антибиотиктер сияқты пероральді антибиотиктер ішек флорасын басу немесе бактериялық метаболизмді тежеу арқылы бауырішілік айналымды бұзуы мүмкін. Антибиотиктер Пенициллин, гликопептидтер, сульфаниламидтер, ципрофлоксацин және цефалотин сияқты антибиотиктер кейбір жағдайларда метотрексаттың бүйрек клиренсін төмендетуі мүмкін, бұл гематологиялық және асқазан-ішек уыттылығының көріністерімен бір мезгілде қан сарысуындағы метотрексат концентрациясының жоғарылауына әкелуі мүмкін. Плазма ақуыздарымен байланысу деңгейі жоғары дәрілік препараттар Метотрексат плазма ақуыздарымен байланысады және оны салицилаттар, гипогликемиялық препараттар, диуретиктер, сульфонамидтер, дифенилгидантоиндер, тетрациклиндер, хлорамфеникол және парааминобензой қышқылы сияқты ақуыздармен байланысатын басқа дәрілік препараттармен, сондай-ақ қышқылдық қабынуға қарсы препараттармен ығыстырылуы мүмкін, бұл бір мезгілде қолданғанда уыттылықтың жоғарылауына әкелуі мүмкін. Пробенецид, әлсіз органикалық қышқылдар, пиразолдар және қабынуға қарсы стероидты емес препараттар Пробенецид, ілмектік диуретиктер сияқты әлсіз органикалық қышқылдар және пиразолдар (фенилбутазон) метотрексаттың шығарылуын төмендетуі мүмкін және сарысудағы жоғары концентрация гематологиялық уыттылықты жоғарылатады деген болжам бар. Сондай-ақ, төмен дозалы метотрексат пен қабынуға қарсы стероидты емес препараттар немесе салицилаттар біріктірілгенде уыттылықтың жоғарылау ықтималдылығы бар. Сүйек кемігіне жағымсыз әсер ететін дәрілік препараттар Сүйек кемігіне жағымсыз әсер етуі мүмкін дәрілік препараттарды (мысалы, сульфониламидтер, триметоприм-сульфаметоксазол, хлорамфеникол, пириметамин) қабылдаған жағдайда, қан түзудің айқын бұзылу мүмкіндігіне назар аудару керек. Фолий қышқылының тапшылығын туындататын дәрілік препараттар Фолий қышқылының тапшылығын туындататын препараттарды бір мезгілде қолдану (мысалы, сульфониламидтер, триметоприм-сульфаметоксазол) метотрексаттың уыттылығының жоғарылауына әкелуі мүмкін. Сондықтан фолий қышқылының бұрыннан бар тапшылығы бар болғанда ерекше сақ болу ұсынылады. Құрамында фолий қышқылы немесе фолиний қышқылы бар препараттар Дәрумендік препараттар немесе құрамында фолий қышқылы, фолин қышқылы немесе олардың туындылары бар басқа препараттар метотрексаттың тиімділігін төмендетуі мүмкін. Ревматизмге қарсы басқа дәрілік препараттар Трексоманы ревматизмге қарсы басқа дәрілік препараттармен (мысалы, алтын қосылыстарымен, пеницилламинмен, гидроксихлорохинмен, сульфасалазинмен, азатиопринмен) бір мезгілде қолдану, әдетте, метотрексаттың уытты әсерінің жоғарылауын туындатпайды. Циклоспорин Циклоспорин метотрексаттың тиімділігі мен уыттылығын арттыруы мүмкін. Бүйрек функциясының бұзылу қаупі жоғары. Сонымен қатар, шамадан тыс иммуносупрессияның және онымен байланысты асқынулардың биологиялық ықтималдығы бар. Сульфасалазин Метотрексат пен сульфасалазиннің біріктірілімі метотрексаттың тиімділігін арттыруы мүмкін және нәтижесінде фолий қышқылының сульфасалазин синтезінің тежелуіне байланысты жағымсыз әсерлерді күшейтуі мүмкін болса да, мұндай жағымсыз әсерлер бірнеше зерттеулерде сирек жағдайларда ғана байқалды. Меркаптопурин Метотрексат плазмадағы меркаптопурин деңгейін жоғарылатады. Сондықтан метотрексат пен меркаптопуриннің біріктірілімі дозаны түзетуді қажет етуі мүмкін. Протонды сорғы тежегіштері Метотрексатты протонды сорғы тежегіштерімен, мысалы, омепразолмен немесе пантопразолмен бір мезгілде қолдану олардың өзара әрекеттесуіне әкелуі мүмкін: метотрексат пен омепразолды бір мезгілде қолдану метотрексаттың бүйрекпен шығарылуын кешеуілдетті. Пантопразолмен үйлесімде бір жағдайда миалгиямен және қалтыраумен бірге метаболит 7-гидроксиметотрексаттың бүйрек элиминациясының төмендеуі туралы хабарланды. Теофиллин Метотрексат теофиллин клиренсін төмендетуі мүмкін; метотрексатпен бір мезгілде қолданғанда теофиллин деңгейін бақылау керек. Құрамында кофеин немесе теофиллин бар сусындар Метотрексатпен емдеу кезінде құрамында кофеин немесе теофиллин бар сусындарды (кофе, құрамында кофеин бар алкогольсіз сусындар, қара шай) шамадан тыс тұтынудан аулақ болу керек.

Сақтау мерзімі 2 жыл Жарамдылық мерзімі өткеннен кейін қолдануға болмайды! Сақтау шарттары Түпнұсқалық қаптамасында 25 °C-ден аспайтын температурада сақтау керек. Балалардың қолы жетпейтін жерде сақтау керек!