Барлық дәрілік заттар сияқты, бұл дәрілік препарат жағымсыз әсерлерді туғызуы мүмкін, әйтсе де олар пациенттердің барлығында бірдей көрініс бере бермейді.
Өте жиі≥1/10; Жиі ≥1/100 <1/10; Жиі емес ≥1/1 000 - <1/100 дейін; Сирек ≥1/10 000 - <1/1000 дейін; Белгісіз: қолда бар деректер негізінде бағалау мүмкін емес
Егер сізде келесі жағымсыз әсерлер пайда болса, емдеуші дәрігерге хабарлаңыз немесе дереу медицина мекемесіне жүгініңіз:
Өте жиі
• депрессия (пайда болуы немесе бұрыннан бар жағдайдың нашарлауы)
Жиі
• құрысулар (талмалар)
• үрейлену, ашушаңдық, көңіл-күйдің өзгерістері, абыржу, бағдардан адасу
• зейін қоюдағы қиындықтар, ойлау белсенділігінің баяулауы, естен тану, есте сақтауға қиналу (қайта пайда болуы, күрт өзгеруі немесе ауырлық дәрежесінің жоғарылауы)
• бүйректегі тастар, кіші дәретке жиі отыру немесе несептің ауырсындырып шығуы
Жиі емес
• қанның қышқылдылық деңгейінің жоғарылауы (ентігуді, тәбеттің болмауын, жүрек айнуын, құсуды, шамадан тыс шаршауды және жүректің жылдам немесе жүйесіз жиырылуын қоса, тыныстың тарылуын туғызуы мүмкін)
• терлеудің азаюы немесе мүлдем терлемеу (әсіресе, жоғары температуралардың әсеріне ұшырайтын кішкентай балаларда)
• өз-өзіне ауыр зиян келтіру туралы ойлардың пайда болуы, өз-өзіне ауыр зиян келтіруге әрекеттену
• көру аясының бір бөлігінің жоғалып кетуі
Сирек
• глаукома – көздегі сұйықтықтың ағып шығуының бұзылуы, ол көз қысымының жоғарылауын, көздің ауыруын немесе көрудің нашарлауын туындатады
• ойлау, ақпаратты есте сақтау белсенділігіндегі немесе мәселелерді шешудегі қиындықтар, зейінділіктің немесе байыптылықтың төмендеуі, әлсіреп қалумен қатар жүретін ұйқышылдық сезімі – бұл симптомдар қандағы аммиак деңгейі жоғарылауының (гипераммонемия) белгісі болуы мүмкін, ол ми функциясының өзгеруіне (гипераммонемиялық энцефалопатияға) алып келуі мүмкін
• Стивенс-Джонсон синдромы және уытты эпидермалық некролиз сияқты терідегі ауыр реакциялар; күлбіреуіктермен немесе онсыз жүретін бөртпемен көрініс беруі мүмкін. Терінің тітіркенуі, ойық жаралар немесе ауыз қуысының, тамақтың, мұрынның, көздердің және гениталий айналасының ісінуі. Тері бөртпелері терінің өмірге қауіп төндіретін салдарлармен жүретін ауқымды ауыр зақымдануларына (эпидермистің және беткейлік шырышты қабықтардың қабыршықтануы) дейін өрбуі мүмкін.
Белгісіз (қолда бар деректер негізінде бағалау мүмкін емес)
• көздің қызаруы, ауыруы, фотосезімталдық, көздің жасаурауы, көз алдының қарауытуы немесе бұлыңғыр көру сияқты симптомдармен байқалатын көздің қабынуы (увеит).
Басқа жағымсыз әсерлер келесілерді қамтиды (егер олардың ауырлық дәрежелері арта түссе, бұл туралы емдеуші дәрігерге хабарлау қажет):
Өте жиі
• мұрынның бітелуі, тұмаурату немесе тамақтың ауыруы
• дененің түрлі бөліктерінің шаншуы, ауыруы және/немесе ұюы
• ұйқышылдық, шаршау
• бас айналу
• жүрек айну, диарея
• салмақ жоғалту
Жиі
• анемия (қанның аз мөлшері)
• аллергиялық реакция (мысалы, тері бөртпесі, қызару, қышыну, беттің ісінуі, есекжем)
• тәбеттің болмауы, тәбеттің төмендеуі
• озбырлық, ажитация, ызалану, аномалиялық мінез-құлық
• ұйықтап кетудегі немесе ұйқыға байланысты қиындықтар
• сөйлеудегі қиындықтар немесе сөйлеудің бұзылуы, түсініксіз сөйлеу
• олақтық немесе қимыл-қозғалыс үйлесімінің бұзылуы, жүрген кездегі орнықсыздық сезімі
• күнделікті іс-әрекеттерді атқаруға қабілеттіліктің төмендеуі
• дәм сезудің нашарлауы, жоғалуы немесе болмауы
• еріксіз дірілдеу немесе селкілдеу; көздің жылдам, бақылауға келмей қозғалуы
• көзге қос көріну, бұлыңғыр көру, көрудің нашарлауы, шашыраңқы көру сияқты көрудің бұзылулары
• шыр айналу сезімі (бас айналу), құлақтың шыңылдауы, құлақтың ауыруы
• ентігу
• жөтел
• мұрыннан қан кету
• қызба, өзін нашар сезіну, әлсіздік
• құсу, іш қату, іштің ауыруы немесе ыңғайсыздық, асқазанның бұзылуы, асқазан немесе ішек инфекциясы
• ауыздың құрғауы
• шаштың түсуі
• қышыну
• буындардың ауыруы немесе ісінуі, бұлшықеттердің түйілуі немесе тартылуы, бұлшықеттердің ауыруы немесе әлсіздігі, кеуденің ауыруы
• салмақтың артуы
Жиі емес
• тромбоциттер (қан кетудің тоқтауына ықпал ететін қан жасушалары) санының азаюы, инфекциядан қорғануға ықпал ететін жасушалар – лейкоциттер санының азаюы, қандағы калий деңгейінің төмендеуі
• бауыр ферменттері деңгейінің жоғарылауы, қандағы эозинофилдер (лейкоциттердің типі) деңгейінің жоғарылауы
• мойындағы, қолтықтағы немесе шаптағы бездер көлемнің үлкеюі
• жоғары тәбет
• көңіл-күйдің көтеріңкілігі
• шын мәнінде жоқ нәрсені есту, көру немесе сезу, психикалық ауыр бұзылыс (психоз)
• эмоция жоқтығын көрсету және/немесе эмоцияны сезінбеу, әдеттен тыс күдіктенгіштік, үрей ұстамасы
• оқудағы қиындықтар, сөйлеудің бұзылулары, қолмен жазудағы қиындықтар
• мазасыздық, аса жоғары белсенділік
• ойлау шапшаңдығының азаюы, сергектік немесе қырағылық деңгейінің төмендеуі
• дененің қимыл-қозғалысының шектеулілігі немесе баяулауы, бұлшықеттердің еріксіз аномалиялық немесе қайталана беретін қозғалыстары
• талып қалу
• сезім түйсігінің қалыпсыздығы; сезудің бұзылуы
• иіс сезудің бұзылуы, бұрмалануы немесе иіс сезбеу
• әдеттен тыс сезім немесе бас сақинасының немесе құрысулардың белгілі бір типінің алдында болатын сезім
• көздің құрғауы, көздің жарыққа сезімталдығы, қабақтың тартылуы, көзден жас ағуы
• нашар есту немесе естімей қалу, бір құлақтың естімей қалуы
• жүрек соғуының баяулауы немесе жүйесіздігі, жүректің кеудеде соғып тұрғанын сезіну
• қан қысымының төмендеуі, тұрған қалыптағы қан қысымының төмендеуі (осының салдарынан, Топивитэ препаратын қабылдап жүрген кей адамдар кенеттен тұрған немесе отырған кезде әлсіздікті, бас айналуын сезінуі немесе естен танып қалуы мүмкін)
• қызару, ысыну сезімі
• панкреатит (ұйқыбездің қабынуы)
• газдың көп шығуы немесе метеоризм, қыжыл, асқазанның толып кету сезімі немесе іштің кебуі
• қызылиектің қанағыштығы, сілекейдің көп шығуы, сілекей ағу, ауыздан иіс шығу
• сұйықтықты шамадан тыс көп ішу, шөлдеу
• тері түсінің өзгеруі
• бұлшықеттердің қозғалмауы, бүйірдің ауыруы
• несепте қан аралас болуы, несеп тоқтамау (бақылай алмау), кіші дәретке шыдамай отырғысы келу, бүйірдің немесе бүйректің ауыруы
• эрекцияға жетудегі немесе оны ұстап тұрудағы қиындықтар, сексуалдық дисфункция
• тұмау симптомдарына ұқсас симптомдар
• қол мен аяқ саусақтарының мұздауы
• масаю сезімі
• оқуға қабілетсіздігі
Сирек
• көңіл-күйдің әдеттен тыс көтеріңкілігі
• естен тану
• бір көздің көрмей қалуы, уақытша көрмей қалу, түнде көрмеу
• бұлыңғыр көру
• көз айналасының ісінуі
• суық әсер еткен кезде қол немесе аяқ саусақтарының ұюы, шаншуы және түсінің өзгеруі (ағаруы, көгеруі, содан соң қызаруы)
• бауырдың қабынуы, бауыр функциясының жеткіліксіздігі
• теріден әдеттен тыс иіс шығуы
• қол немесе аяқтағы жайсыздық
• бүйректің бұзылуы
Белгісіз (қолда бар деректер негізінде бағалау мүмкін емес)
• макулопатия (көздегі айтарлықтай жіті көруді қамтамасыз ететін торқабықтың шағын бөлігіндегі макуланың ауруы). Егер сіз көруіңізде өзгеріс барын немесе нашар көретіндігіңізді байқасаңыз, емдеуші дәрігерге хабарлаңыз.
Балалар
Балалардағы жағымсыз әсерлер, әдетте, ересектерде байқалғандармен ұқсас, бірақ төмендегі жағымсыз әсерлер ересектерге қарағанда, көбінесе балаларда байқалуы мүмкін:
• зейін қоюдағы қиындықтар
• қанның қышқылдылық деңгейінің жоғарылауы
• өзіне елеулі зиян келтіру туралы ойлар
• шаршағыштық
• тәбеттің төмендеуі немесе жоғарылауы
• озбырлық, аномалиялық мінез-құлық
• ұйықтап кетудегі немесе ұйқыға байланысты қиындықтар
• жүрген кездегі орнықсыздық сезімі
• өзін нашар сезіну
• қандағы калий деңгейінің төмендеуі
• эмоция жоқтығын көрсету және/немесе эмоцияны сезінбеу
• көзден жас ағу
• жүректің баяу немесе жүйесіз соғуы
Балаларда көрініс беруі мүмкін басқа жағымсыз реакцияларға жататындар:
Жиі
• шыр айналу сезімі (бас айналу)
• құсу
• қызба
Жиі емес
• қандағы эозинофилдер (лейкоциттердің типі ) деңгейінің жоғарылауы
• аса жоғары белсенділік
• ысыну сезімі
• оқуға қабілетсіздігі
Жағымсыз дәрілік реакциялар туындаса медицина қызметкеріне, фармацевтика қызметкеріне немесе дәрілік препараттардың тиімсіздігі туралы хабарламаларды қоса, дәрілік препараттарға жағымсыз реакциялар (әсерлер) бойынша ақпараттық деректер базасына тікелей хабарласыңыз
Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі Медициналық және фармацевтикалық бақылау комитетінің «Дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарды ұлттық сараптау орталығы» ШЖҚ РМК
http://www.ndda.kz