Фармакодинамикалық әсерлері
Адеметионин, немесе S-Аденозил-L-метионин - организмнің барлық дерлік тіндері мен сұйық орталарында кездесетін, табиғи текті амин қышқылы.
Адеметионин, ең алдымен, көптеген трансметилдену реакцияларында коэнзим және метил тобының доноры ретінде әсер етеді. Адеметиониннің метил топтарын тасымалдау (трансметилдену) сондай-ақ жасушалардың фосфолипидтік жарғақшаларын құрғанда маңызды метаболизмдік үдеріс болып табылады және жарғақшалардың өзгеріп тұруында рөл атқарады.
Адеметионин гематоэнцефалдық бөгет арқылы өтуге қабілетті. Адеметиониннің жоғары концентрациясы катехоламиндердің (допаминнің, адреналиннің, норадреналиннің), индоламиндердің (серотониннің, мелатониннің) және гистаминнің метаболизміне ықпалының арқасында ми тінінде өте маңызды болып табылатын трансметилдену процестеріне әсер етеді.
Адеметионин транссульфурирлену реакцияларында физиологиялық сульфирленген қосылыстардың (цистеин, таурин, глютатион, А коэнзим және басқалары) түзілуінде ізашар болып табылады.
Глютатион, ең күшті антиоксидант, бауырдың уытсыздануы үшін маңызды компонент болып табылады. Адеметионин генезі алкогольден де, сонымен алкогольсіз де бауыры зақымданған пациенттерде глютатионның деңгейін арттырады. Фолий қышқылы және В12 дәрумені адеметиониннің метаболизмі және қалпына келу үдерістерінде эссенциальді конутриенттер болып табылады.
Метил тобын (трансметилдену) адеметиониннен биологиялық молекулаларға гормондар, нейромедиаторлар, нуклеин қышқылдары, ақуыздар, фосфолипидтер түрінде беру организмнің метаболизмдік процестерінің негізгі кезеңі болып табылады.
Балалар мен жасөспірімдерде адеметионин деңгейі жоғары, ересектерде олар айтарлықтай төмендейді, ал егде жастағы адамдарда одан да төмен болып келеді.
Депрессияға шалдыққан пациенттерде жұлын сұйықтығында адеметионин тапшылығы байқалды.
Жануарлар мен адамдардағы сынаудан алынған эксперименттік дәлелдер адеметиониннің гематоэнцефалдық бөгеттен өтіп, ми мен ликвордағы осы заттың деңгейінің жоғарылауына әкелуі мүмкін екенін көрсетті.
Адеметионин концентрациясының жоғарылауы катехоламинергиялық (допамин, норадреналин, адреналин), индоламинергиялық (серотонин және мелатонин) және имидазолды (гистамин) нейромедиаторлардың метаболизміне араласуы арқасында церебральды деңгейде маңызды рөл атқаратын трансметилдену процестеріне әсер етуі мүмкін.
Адеметионинмен емдеу серотонин және норадреналин сияқты кейбір нейромедиаторлардың айналымын арттыруы мүмкін.
Адеметиониннің тағы бір маңызды фармакологиялық әсері нейрондардың жарғақша деңгейінде жүзеге асырылады, мұнда фосфолипидтердің дұрыс метилденуі жарғақшалардың дұрыс өзгеріп тұруына негіз болады.
Жарғақшалардың өзгеріп тұруы төмендегенде В-рецепторларының белсенділігі де төмендейді, мысалы, қартаю процесінде; бұл жағдайларда эксперименттік дәлелдер Адеметионинмен ұзақ уақыт бойы емдеу фосфолипидтердің дұрыс метилденуін және рецепторлардың дұрыс функционалдығын қалпына келтіруге қабілетті екенін көрсетті.
Әдеби деректерді талдаудан және клиникалық зерттеулер метаталдауынан Адеметиониннің депрессияның түрлі типтеріне (эндогендік, уни- және биполярлық, невроздық, дистимиялық бұзылыстармен) шалдыққан пациенттерде айтарлықтай депрессияға қарсы белсенділігі бар екендігі тұжырымдалады.
Антидепрессант әсері жылдам әрі жағымсыз әсерлерсіз, атап айтқанда антихолинергиялық типті, емдеудің 5-7 күнінде пайда болады.
Кез келген басқа депрессияға қарсы препарат арасындағы байланыс, әсіресе трициклді және моноаминоксидаза тежегіштері үшін қолайлы болып табылады.
Сонымен қатар, ЭЭГ-ЭРП (электроэнцефалограммалар және оқиғаларға байланысты потенциалдар) антидепрессант секілді сәйкестендіріледі. Сол препаратпен парентеральді емдеу алкоголизммен ауыратын науқастардың эритроциттеріндегі өзгерістерді түзетеді.
Глутатион, фосфатидилхолин және фосфатидилэтаноламин синтезін демеу арқылы бауырдың қалыпты жұмысын қалпына келтіретіні көрсетілген.
Дәлелдер олардың қабынуды азайтуда, протеогликан синтезін арттыруда және ауыруды басатын әсерде рөл атқаратынын көрсетеді. Магниттік-резонанстық томографияда шеміршек сигналы қарқындылығының жоғарылауы көрсетілгеннен кейін саусақ остеоартрозында мұны құрылымдық жақсару ретінде түсіндіруге болады.
Бауырда Адеметионин жарғақшалар фосфолипидтерінің метилденуін, гепатоциттер жарғақшаларының өзгеріп тұруын реттейді, сол уақытта метаболизмдік трансульфурация жолы арқылы уытсыздану процестеріне қатысатын күкірт өнімдерінің синтезіне ықпал етеді. Бұл құбылыстар холестаздың алдын алатын механизмдердің жұмыс қабілеттілігін сақтауға ықпал етеді, егер адеметиониннің бауырішілік көрсеткіштері қалыпты болса.
Бауыр циррозында метиониннің (елеулі күкіртсутектің амин қышқылы) адеметионинге айналуын басқаратын Адеметионин-синтетаза ферментінің белсенділігінің (-50%) күрт төмендеуіне байланысты бауырда Адеметионин синтезінің айтарлықтай төмендеуі байқалды. Метиониннің Адеметионинге конверсиясының төмендеуін тудыратын осы метаболизмдік блок физиологиялық актілер процестерін холестаздың алдын алу үшін жеткіліксіз етеді және метаболизм өнімдері, атап айтқанда цистеин, глутатион және таурин болған кезде плазмадағы метионин деңгейін төмендететін циррозы бар пациенттерде клиренстің төмендеуіне себеп болады. Сонымен қатар, бұл метаболизмдік блок гиперметионинемияны тудырады, бұл энцефалопатия қаупіне әкеледі. Метиониннің организмде жиналуы бауыр энцефалопатиясының патогенезінде шешуші рөл атқаратын плазмадағы (меркаптандар мен метантиолдар) ыдырау өнімдерінің деңгейінің жоғарылауына әкелетіні дәлелденді. Адеметионинді енгізу, Адеметионин- синтетаза ферментінің блокадасынан өту, айналымдағы метионин деңгейін жоғарылатпай тиол қосылыстарының синтезін күшейтуге қабілетті. Циррозбен ауыратын пациенттерде осылайша Адеметионинді қосу бауыр ауруынан биожетімділігі бұзылған маңызды қосылыстың эндогендік деңгейін қалпына келтірудің сирек мысалы болып табылады.
Бауырішілік холестаз
Препарат бауыр ауруларында бауырішілік холестазды, жүктілік кезінде және басқа созылмалы бауыр ауруларында емдеу кезінде тиімді.
Бауырішілік холестаз бауырдың созылмалы ауруларының асқынуы болып табылады және бауыр жасушаларының зақымдануының себебі болып табылады.
Бауырдың созылмалы ауруларында гепатоциттердің клиренсі және өт қышқылдарының өндірілуін реттеу сияқты функциялары бұзылады, бұл бауырішілік холестаздың дамуына әкеледі. Клиникалық түрде бауырішілік холестаз сарғаю және / немесе қышыну сияқты симптомдармен көріністеледі, ал оның биохимиялық көрінісі қандағы өт компоненттерінің (негізінен жалпы және конъюгацияланған билирубин, жалпы өт тұздары) және түтікшелі ферменттердің (сілтілі фосфатаза және γ-глутамилтранспептидаза) жоғарылауымен сипатталады.
Адеметионинді енгізу, Адеметионин-синтетаза ферментінің белсенділігінің төмендеуіне байланысты метаболизмдік блокаданы жеңу холестаздың пайда болуына жол бермейтін физиологиялық механизмдерді қалпына келтіруге мүмкіндік береді. Шын мәнінде, әртүрлі модельдерде 1)жарғақшалық фосфолипидтердің Адеметионинға тәуелді синтезі (холестерин / фосфолипидтер қатынасының төмендеуі) арқылы цитоплазмалық жарғақшалардың микрофлюидтілігін қалпына келтіруден және 2) эндогендік уытсыздану процестеріне қатысатын тиол топтарының синтезіне әкелетін трансульфурацияның метаболизмдік блокадасынан өту кезінде адеметиониннің антихолестаздық белсенділігі эксперименталды түрде көрсетілді.
Адеметионинді қолдану бауырдың созылмалы ауруларына шалдыққан пациенттерде зерттелді, олар көбінесе бауырішілік холестазбен қатар жүреді: бастапқы билиарлы цирроз, бауырдың дәріден туындаған зақымдануы, вирустық гепатит; парентеральді қоректенуден туындаған холестаз, бауырдың алкогольдік аурудан және бауырдың алкогольсіз майлы аурудан зақымдануы.
