Әсер ету механизмі және фармакодинамикалық әсерлері
Эноксапарин – бұл орташа молекулалық салмағы 4500 дальтонға жуық төмен молекулалы гепарин, онда стандартты гепариннің тромбозға қарсы және антикоагулянттық әсерлері өзара байланысты емес. Дәрілік субстанция – натрий тұзы. Тазартылған жүйеде in vitro натрий эноксапарині анти-IIa немесе антитромбиндік белсенділікке қарағанда (шамамен 28 ХБ/мл) 3,6 арақатынасында жоғары анти-Xa белсенділікке ие болады. Бұл антикоагулянттық белсенділік антитромбин III (АТ-III) арқылы әсер етіп, адамдардағы антикоагулянттық белсенділікті қамтамасыз етеді.
Анти-Ха/IIа белсенділіктен басқа, дені сау субъектілер мен пациенттерде де, жануарлар үлгілерінде де натрий эноксапаринінің қосымша антикоагулянттық және қабынуға қарсы қасиеттері анықталды.
Бұл VIIа факторы сияқты басқа ұю факторларының АТ-III-тәуелді тежелуін, тіндік фактор жолының эндогендік тежегішінің (ТФЖТ) босап шығуының белсенділенуін, сондай-ақ Виллебранд факторының тамырлар эндотелийінен қан ағымына босап шығуының төмендеуін қамтиды. Бұл факторлар, жалпы алғанда, натрий эноксапаринінің антикоагулянттық әсерін қамтамасыз етеді.
Профилактикалық дозаларында натрий эноксапарині ішінара белсенділенген тромбопластин уақытына (ІБТУ) айтарлықтай ықпалын тигізбейді. Емдік дозаларында ІБТУ белсенділігінің жоғарғы шегінде бақылану уақытынан 1,5-2,2 есе ұзаруы мүмкін.
Клиникалық тиімділігі және қауіпсіздігі
Хирургиямен байланысты веноздық тромбоэмболиялық аурулардың алдын алу
• Ортопедиялық операциядан кейінгі ВТЭ кеңейтілген профилактикасы
Жамбас буынын алмастыру операциясы жасалған пациенттерге арналған жасырын қатарлас кеңейтілген профилактикалық зерттеуде 4000 ХБ натрий эноксапаринімен (40 мг) бастапқыда ауруханада жатып емделген 179 веналық тромбоэмболиясы бар науқастар ауруханадан шығарылғаннан кейін 4000 ХБ натрий эноксапарині режиміне (40 мг) рандомизацияға ұшырады (n = 90) күніне бір рет тері астына немесе плацебо (n = 89) 3 апта бойы. Ұзақ мерзімді профилактика кезінде ТВТ жиілігі натрий эноксапарині үшін плацебомен салыстырғанда едәуір төмен болды, бірақ ӨАТЭ туралы хабарланған жоқ. Үлкен қан кетулер болған жоқ. Тиімділік туралы мәліметтер төмендегі кестеде көрсетілген.
Натрий эноксапарині 4000 ХБ (40 мг) тері астына тәулігіне 1 рет n (%) — Плацебо күніне 1 рет (%) тері астына
Профилактикасы кеңейтілген барлық емделген пациенттер — 90 (100) — 89 (100)
Жалпы ВТЭ — 6 (6.6) — 18 (20.2)
• Жалпы ТВТ (%) — 6 (6.6)* — 18 (20.2)
• Проксималды ТВТ (%) — 5 (5.6)# — 7 (8.8)
* плацебомен салыстырғандағы а мәні = 0,008 # плацебомен салыстырғандағы а мәні = 0,537
Жасырын қатарлас зерттеуде ВТЭ жоқ және жамбас буынын алмастыру операциясы жасалған, бастапқыда 4000 ХБ натрий эноксапаринімен (40 мг) емделген 262 науқас ауруханадан шығарылғаннан кейін 4000 ХБ натрий эноксапарині (40 мг) тәулігіне бір рет тері астына немесе плацебо (n = 131) 3 апта бойы режиміне (n = 131) рандомизацияға ұшырады. Бірінші зерттеудегідей, кеңейтілген профилактика кезінде ВТЭ жиілігі плацебомен салыстырғанда натрий эноксапаринінде жалпы ВТЭ (натрий эноксапарині 21 [16%] плацебо 45[34,4%]-пен салыстырғанда; а = 0,001) және проксимальды ТВТ (8 [6.1%] натрий эноксапаринін плацебомен салыстырғанда 28 [21.4%]; а = <0,001). үшін айтарлықтай төмен болды. Натрий эноксапарині мен плацебо қабылдаған топтар арасында мәнді қан кетуде айырмашылық болған жоқ.
• Онкологиялық операциядан кейін ТВТ кеңейтілген профилактикасы
Жасырын қатарлас, көп орталықты зерттеуде құрсақ қуысы немесе жамбас ісігі бойынша жоспарлы операциядан өткен 332 пациенттердегі натрий эноксапаринінің қауіпсіздігі мен тиімділігі тұрғысынан төрт апталық және бір апталық профилактика сызбасы салыстырылды. Науқастар күн сайын натрий эноксапаринін (4000 ХБ (40 мг) тері астына) 6-10 күн бойы қабылдады, содан кейін кездейсоқ түрде натрий эноксапариніне немесе плацебоға тағы 21 күн тағайындалды. Екі жақты венография 25-тен 31 күнге дейінгі аралықта немесе егер веноздық тромбоэмболия белгілері пайда болса, ертерек жүргізілді. Науқастар үш ай бойы бақылауда болды. Құрсақ қуысының немесе жамбастың қатерлі ісігі операциясынан кейін төрт апта ішінде натрий эноксапаринімен жүргізілген профилактика, бір аптаның ішінде натрий эноксапаринімен жүргізілген профилактикамен салыстырғанда, венографиялық көрсетілген тромбоздың жиілігін едәуір төмендетті. Жасырын қатарлас фазаның соңында веноздық тромбоэмболия жиілігі плацебо тобында 12,0% (n = 20) және натрий эноксапарині тобында 4,8% (n = 8) құрады; а = 0,02. Бұл айырмашылық үш ай бойы сақталды [13,8% қарсы 5.5% (n = 23 қарсы 9), а = 0.01]. Жасырын қатарлас немесе бақылау кезеңінде қан кету немесе басқа асқынулар жиілігінде айырмашылықтар болған жоқ.
Қозғалудың шектелуін тудыруы мүмкін жіті ауруы бар терапиялық науқастарда веноздық тромбоэмболиялық аурудың алдын алу
Жасырын қатарлас, көп орталықты, параллель топтық зерттеуде жіті ауру кезінде қозғалғыштығы айтарлықтай шектеулі медициналық науқастарда 2000 ХБ (20 мг) немесе 4000 ХБ (40 мг) терінің астына күніне бір рет натрий эноксапаринін ТВТ профилактикасындағы плацебомен салыстырылды. (≤3 күнде <10 метр жүру қашықтығы ретінде анықталады). Бұл зерттеуге жүрек жетіспеушілігі бар науқастар (NYHA III немесе IV класс); жедел тыныс жетіспеушілігі немесе асқынған созылмалы тыныс жетіспеушілігі және жедел инфекция немесе өткір ревматикалық ауру; егер бұл кем дегенде бір ВТЭ қауіп факторымен байланысты болса (≥75 жас, бұрын болған ВТЭ, қатерлі ісік, семіру, тамырлардың түйнеліп кеңеюі, гормоналды терапия, созылмалы жүрек немесе тыныс алу жеткіліксіздігі). Кірді
Зерттеуге барлығы 1102 науқас енгізіліп, 1073 науқас емделді. Емдеу 6-дан 14 күнге дейін созылды (орташа ұзақтығы 7 күн). Күніне бір рет тері астына 4000 ХБ (40 мг) дозада енгізгенде, натрий эноксапарині ВТЭ жиілігін плацебомен салыстырғанда едәуір төмендеткен. Тиімділік туралы мәліметтер төмендегі кестеде көрсетілген.
Натрий эноксапарині 2000 ХБ (20 мг) тері астына тәулігіне 1 рет n (%) — Натрий эноксапарині 4000 ХБ (40 мг) тері астына тәулігіне 1 рет n (%) — Плацебо n (%)
Жіті ауру кезіндегі барлық пациенттер — 287 (100) — 291(100) — 288 (100)
Жалпы ВТЭ (%) — 43 (15.0) — 16 (5.5)* — 43 (14.9)
• жалпы ТВТ (%) — 43 (15.0) — 16 (5.5) — 40 (13.9)
• Проксималды ТВТ (%) — 13 (4.5) — 5 (1.7) — 14 (4.9)
ВТЭ = веноздық тромбоэмболиялық асқынулар, соның ішінде тромбоэмболиялық болып саналатын ТВТ, ӨАТЭ және өлім * плацебомен салыстырғандағы а мәні = 0,0002
Шамамен 3 айдан кейін натрий энтеоксапарині 4000 ХБ (40 мг) тобында ВТЭ жиілігі плацебо тобымен салыстырғанда айтарлықтай төмен болды.
Жалпы және белсенді қан кету жиілігі сәйкесінше плацебо тобында 8,6% және 1,1%, натрий эноксапарині 2000 ХБ (20 мг) тобында 11,7% және 0,3% және натрий эноксапарині 4000 ХБ (40 мг) тобында 12,6% және 1,7% болды.
Өкпе артериясының эмболиясымен немесе онсыз терең тамыр тромбозын емдеу
Көп орталықты, параллель топтық зерттеуде ӨАТЭ-мен немесе онсыз аяқ ТВТ-сы бар 900 пациент (i) натрий эноксапаринімен күніне 1 рет тері астына 150 ХБ/кг (1,5 мг / кг), (ii) натрий эноксапаринімен тері астына әр 12 сағат сайын 100 ХБ / кг (1 мг / кг) немесе (ііі) гепариннің көктамыр ішілік болюсы (5000 ХБ), содан кейін үздіксіз инфузия енгізілумен (55-тен 85 секундқа дейін ІБТУ-ге жету үшін беріледі) стационарлық емделуге рандомизацияланға. Зерттеу барысында барлығы 900 пациент рандомизациядан өтті және барлық паценттер ем қабылдады. Барлық пациенттерге натрий варфарині (дозасы протромбиннің уақытына байланысты INR жету үшін түзетіліп, 2,0-ден 3,0-ге дейін құрайды) натрий эноксапарині немесе гепаринмен терапияны бастағаннан кейін 72 сағаттан кейін және 90 күн бойы енгізіледі. Натрий эноксапарині немесе стандартты гепарин терапиясы варфарин натрийінің мақсатты INR деңгейіне жеткенге дейін кем дегенде 5 күн енгізіледі. Екі натрий эноксапаринді қабылдау режимі де қайталанатын веналық тромбоэмболия (ТВТ және/немесе ӨАТЭ) қаупін азайту үшін стандартты гепарин терапиясына тең болды. Тиімділік туралы мәліметтер төмендегі кестеде көрсетілген.
Натрий эноксапарині 150 ХБ/кг (1,5 мг/кг) күніне бір рет тері астына n (%) — Натрий эноксапарині 100 ХБ/кг (1 мг/кг) күніне екі рет тері астына n (%) — ІБТУ Гепарин көктамырішілік терапия n (%)
ӨАТЭ-мен немесе онсыз ТВТ бар барлық пациенттер — 298 (100) — 312 (100) — 290 (100)
Жалпы ВТЭ (%) — 13 (4.4)* — 9 (2.9)* — 12 (4.1)
• Тек ТВТ (%) — 11 (3.7) — 7 (2.2) — 8 (2.8)
• Проксималды ТВТ (%) — 9 (3.0) — 6 (1.9) — 7 (2.4)
• ӨАТЭ (%) — 2 (0.7) — 2 (0.6) — 4 (1.4)
ВТЭ = веноздық тромбоэмболиялық аурулар (ТВТ және/немесе ӨАТЭ) * Жалпы ВТЭ үшін емдеу айырмашылықтары үшін 95% сенімгерлік интервалдары: - натрий эноксапаринді гепаринмен салыстырғанда күніне бір рет (-3,0-ден 3,5-ке дейін) - натрий эноксапаринді гепаринмен салыстырғанда әр 12 сағат сайын (-4,2-ден 1,7-ге дейін).
Мәнді қан кетулер, сәйкесінше, 150 ХБ/кг (1,5 мг/кг) тәулігіне 1 рет натрий эноксапарині тобында 1,7%, 100 ХБ/кг (1 мг/кг) натрий эноксапарині тобында 1,3% тәулігіне екі рет және гепаринмен ем алатын топта 2,1%.
Тұрақты емес стенокардияны және миокард инфарктісін ST сегментінің көтерілуінсіз емдеу
Үлкен көп орталықты зерттеуде Q толқынсыз тұрақсыз стенокардия немесе миокард инфарктісінің өткір кезеңіне тіркелген 3171 пациент ацетилсалицил қышқылымен (тәулігіне бір рет 100-ден 325 мг-ға дейін) немесе натрий эноксапаринімен тері астына 100 ХБ/кг (1 мг/кг) әр 12 сағат сайын немесе ІБТУ негізінде түзетілген фракцияланбаған гепаринды көктамыр ішіне енгізу үшін рандомизацияланған. Пациенттер клиникалық тұрақтану, реваскуляризация процедуралары немесе ауруханадан шығар алдында ауруханада кем дегенде 2 күн және ең көбі 8 күн емделу керек болды. Науқастарды 30 күнге дейін қадағалау керек болды. Гепаринмен салыстырғанда, натрий эноксапарині стенокардия, миокард инфарктісі және өлімнің жалпы жиілігін айтарлықтай төмендетіп, 14-ші күні 19,8% -дан 16,6% -ға (салыстырмалы қауіптің 16,2% төмендеуі) төмендетті. Жалпы аурушаңдықтың төмендеуі 30 күннен кейін сақталды (23,3% -дан 19,8% -ға дейін; салыстырмалы тәуекелдің 15% -ға төмендеуі).
Тері астына инъекция орнында қан кету жиірек болғанымен, ірі қан құйылу айтарлықтай айырмашылықтар болған жоқ.
ST сегментінің көтерілуімен жіті миокард инфаркті емдеу
Үлкен көп орталықты зерттеу барысында фибринолитикалық терапияға жарамды 20479 STEMI пациенттері 12 сағат сайын 3000 ХБ (30 мг) натрий эноксапаринін бірыңғай көктамыр ішілік болюс ретінде, оған қоса 100 ХБ/кг (1 мг/кг) тері астына дозасын, келесі 100 ХБ/кг (1 мг/кг) тері асты инъекциясын немесе 48 сағат ішінде ІБТУ үшін түзетілген фракцияланбаған гепаринді көктамыр ішілік енгізу үшін рандомизацияланған. Барлық пациенттер ацетилсалицил қышқылын кем дегенде 30 күн қабылдады. Натрий эноксапаринін мөлшерлеу стратегиясы бүйрек функциясының жіті жеткіліксіздігі бар науқастар мен жасы 75 жастан жоғары егде жастағы адамдарға түзетілді. Натрий эноксапаринін тері астына инъекциясы ауруханадан шыққанға дейін немесе ең көбі сегіз күн ішінде (қайсысы бірінші болғанына байланысты) енгізілді.
Жасырын дәрімен антитромботикалық қолдау алатын тері арқылы коронарлық араласу 4716 пациентке жасалды. Осылайша, натрий эноксапаринін қабылдаған пациенттер үшін натрий эноксапариніне алдыңғы зерттеулерде белгіленген режим бойынша PCI (ауыстырғышсыз) өткізу керек болды, яғни қосымша дозасыз, егер тері астына соңғы енгізу баллонның инфляциясына дейін 8 сағаттан аз уақыт бұрын берілсе, егер тері астына соңғы енгізу баллонның инфляциясынан 8 сағат бұрын тағайындалған болса, 30 ХБ/кг (0,3 мг/кг) натрий эноксапаринінің көктамырішілік инфузия.
Натрийі эноксапарині рандомизациядан кейінгі алғашқы 30 күнде фракцияланбаған гепаринмен салыстырғанда [9,9% натрий эноксапарині тобында, фракцияланбаған гепарин тобында 12,0% -бен] 17% (а <0,001) тәуекелдің салыстырмалы төмендеуімен бастапқы соңғы нүктенің, кез-келген себептерден болатын өлімнің немесе миокард инфарктысының қайталануының пайда болу жиілігін едәуір төмендеткен.
Натрий эноксапаринімен емдеудің тиімділігі бірқатар тиімділіктерден, 48 сағаттан кейін, қайталанатын миокард инфарктісінің салыстырмалы қаупі, фракцияланбаған гепаринмен (а <0.001)) емдеумен салыстырғанда 35 пайызға төмендеген кезде көрінді.
Натрийі эноксапаринінің бастапқы соңғы нүктеге тиімді әсері барлық негізгі топшаларға, соның ішінде жасына, жынысына, инфаркттың орналасуына, қант диабетіне, миокард инфарктісінің тарихына, енгізілген фибринолитикалық түріне және зерттеліп жатқан дәрі-дәрмекпен емдеу уақытына бірдей болды.
Фракцияланбаған гепаринмен салыстырғанда, рандомизациядан кейін 30 күн ішінде (салыстырмалы тәуекелдің 23% төмендеуі) тері арқылы коронарлық араласу қабылдаған немесе медициналық емдеумен (салыстырмалы тәуекелдің 15 % төмендеуі а = 0,27 әрекеттесу үшін) өткен пациенттерде натрий эноксапаринімен емдеудің едәуір әсері болды.
30 күндік біріктірілген соңғы нүкте өлім, қайталанған миокард инфарктісі немесе бассүйек ішіне қан құйылу жиілігі (таза клиникалық пайда көрсеткіші) эноксапарин натрий тобында (10,1%) гепарин тобымен (12,2%) салыстырғанда едәуір төмен болды (а <0,0001, бұл натрий эноксапаринімен емдеу пайдасына қатысты салыстырмалы тәуекелдің 17% төмендеуін білдіреді.
30 күннен кейін ауыр қан кету жиілігі гепарин тобымен (1,4%) салыстырғанда натрий эноксапарині тобында (2,1%) айтарлықтай жоғары болды (а <0,0001). Натрий эноксапарині тобында (0,5%) асқазан-ішек жолынан қан кету жиілігі гепарин тобына қарағанда жоғары болды (0,1%), ал бассүйек ішіне қан құйылу жиілігі екі топта да бірдей болды (натрий эноксапаринінде 0,8% гепаринмен 0,7% салыстырғанда).
Натрий эноксапаринінің алғашқы 30 күн ішінде байқалған бастапқы соңғы нүктеге тиімді әсері 12 айлық бақылау кезеңінде сақталды.
Бауыр жеткіліксіздігі
Әдеби мәліметтерге сүйенсек, циррозы бар науқастарға (Чайлд-Пью бойынша B-C класы) натрий эноксапаринін 4000 ХБ (40 мг) қақпалық көктамыр тромбозының алдын алу үшін қолдану қауіпсіз және тиімді болып саналады. Әдеби зерттеулерде шектеулер болуы мүмкіндігін айта кеткен жөн. Бауыр функциясының бұзылулары бар пациенттерге сақ болу керек, себебі бұл пациенттерде қан кету мүмкіндігі жоғарылаған және циррозы бар науқастарда (Чайлд-Пью, B немесе C класы) дозаны ресми түрде зерттеу жүргізілмеген.