Дексаметазон. раствор 4 мг/мл

1 мл препарат құрамында белсенді зат - 4 мг дексаметазон фосфаты (дексаметазон натрий фосфаты түрінде), қосымша заттар: глицерин, динатрий фосфаты дигидраты немесе динатрий фосфаты додекагидраты, динатрий эдетаты, инъекцияға арналған су. Сыртқы түрінің, иісінің, дәмінің сипаттамасы Мөлдір түссіз немесе ашық сары түсті ерітінді.

Жүйелі қолдану: • ми ісігінен, нейрохирургиялық емшаралардан, ми абсцесінен, бактерияльқ менингиттен туындаған мидың ісінуі; • көп жарақаттанудан болатын шок/өкпедегі көп жарақаттық шок профилактикасы; • демікпенің ауыр жедел ұстамасы; • эритродермия, кәдімгі сулы бөртпе, жедел экзема сияқты терінің ауқымды жедел ауыр ауруларын бастапқы парентеральді емдеу; • жүйелі қызыл жегі (әсіресе, висцеральді түрлері) сияқты аутоиммундық ауруларды бастапқы парентеральді емдеу; • белсенді ревматоидты артрит ауыр үдемелі түрінде, мысалы, жылдам деструкцияланатын түрлері және/немесе буыннан тыс көріністерімен бірге; •тек инфекцияға қарсы қатарлас ем кезіндегі уытты ағымымен болатын ауыр инфекциялық аурулар (мысалы, туберкулез, сүзек, бруцеллез); •қатерлі ісіктердің паллиативті емі; •құсуға қарсы сызбалар аясындағы операциядан кейінгі немесе цитостатиктер тудырған құсудың профилактикасы және емдеу; •дексаметазон қосымша оттегіні талап ететін ересектер мен жасөспірімдерде (кемінде 12 жасқа толған және салмағы 40 кг-ден кем емес) 2019 коронавирустық ауруын (COVID-19) емдеу үшін пайдаланылады; Жергілікті қолдану: •буын ішіне инъекциялар: буындардың созылмалы қабыну ауруларын, белсендірілген остеоартрозды, иық-жауырын периартропатиясының жедел түрлерін жалпы емдеуден кейін бір немесе бірнеше буынның тұрақты қабынуы. •инфильтрациялық ем (қатаң көрсетілімдер бойынша): бактериялық емес тендовагиниттер және бурситтер, периартропатиялар, инсерциялық тендинопатиялар. •офтальмология: инфекциялық емес кератоконъюнктивит, склерит (некроздаушы склериттен басқа), алдыңғы және аралық увеит кезінде субконъюнктивалық қолдану.

Дексаметазон — айқын аллергияға қарсы, қабынуға қарсы және жарғақшаны тұрақтандыратын қасиеттері бар, сондай-ақ көмірсу, ақуыз және липид алмасуға ықпал ететін монофторланған глюкокортикоид. Әсер ету механизмі Дексаметазон, преднизолон мен преднизонға қарағанда, 7,5 есе күштірек глюкокортикоидтық әсерін көрсетеді, гидрокортизонмен салыстырғанда, ол 30 есе тиімдірек, минералокортикоидтық әсерлері жоқ. Глюкокортикоидтар, дексаметазон сияқты, кортикоидтарға сезімтал гендер транскрипциясын белсендіре отырып, өзінің биологиялық әсерін көрсетеді. Басқаларының арасында, қабынуға қарсы, иммуносупрессиялық және пролиферацияға қарсы әсері қабыну медиаторлары түзілуінің, босап шығуының және белсенділігінің төмендеуінен, сондай-ақ қабыну жасушаларының спецификалық функцияларының және көшуінің тежелуінен туындайды. Бұдан бөлек, кортикостероидтар сенсибилизацияланған Т-лимфоциттер мен макрофагтардың нысана-жасушаларға әсер етуіне жол бермеуі мүмкін. Егер кортикостероидтармен ұзақ уақыт емдеу қажет болса, NNR транзиторлық жеткіліксіздігінің болжамды индукциясын есепке алу қажет. Гипоталамус-гипофиздік өсті бәсеңдетететін NNR қабілеті жеке факторларға да байланысты. COVID-19 емдеуі үшін RECOVERY зерттеуі (COVid-19 еміне рандомизацияланған бағалау) COVID-19 диагнозымен ауруханаға түскен пациенттерді болжамды емдеу әдістерінің әсерін бағалау үшін бейімдеу платформасымен жеке бастамалық рандомизацияланған бақыланатын ашық зерттеу түрінде болды. Зерттеу бүкіл Ұлыбританияның 176 ауруханасында жүргізілді. 6425 пациент дексаметазон (2104 пациент) немесе дағдылы стандартты ем (4321 пациент) қабылдау үшін рандомизацияланды. SARS-CoV-2 инфекциясы пациенттердің 89%-да зертханалық расталды. Рандомизациялау кезінде пациенттердің 16%-ы өкпенің инвазиялық жасанды желдетуін немесе экстракорпоральді жарғақшалық оттегілендіруді алған, 60%-ы тек оттегі қабылдаған (инвазиялық емес желдетумен немесе онсыз), ал 24%-ы респираторлық демеу алмаған. Пациенттердің жасы, орта есеппен, 66,1+/-15,7 жасты құрады. Пациенттердің 36%-ы әйелдер болды, пациенттердің 24%-ның анамнезінде диабет, ал 27%-да жүрек-қантамыр ауруы, 21%-да өкпенің созылмалы ауруы болды Бірінші соңғы нүкте 28-күндік өлімге ұшырау көрсеткіші (2104 пациентте 482 өлім (22,9%)) дексаметазон тобында, стандартты ем тобына қарағанда (4321 пациенттен 1110 (25,7%)) едәуір төмен болды (салыстырмалы қауіп [СҚ]: 0,83; 95% сенім аралығы [СА]: 0,75 - 0,93; P < 0,001). Дексаметазон тобында өлімге ұшырау көрсеткіші инвазиялық механикалық желдетуді алған пациенттерде (41,4% қарсы 29,3%; СҚ: 0,64; 95% СА: 0,51 - 0,81) және инвазиялық механикалық желдетусіз тек қосымша оттегі алған пациенттерде (26,2% қарсы 23,3%; СҚ: 0,82; 95% СА: 0,72 - 0,94), стандартты ем тобына қарағанда, төмен болды. Рандомизациялау уақытында респираторлық демеу көрсетілмеген пациенттерде дексаметазонның (14,0% қарсы 17,8%; СҚ: 1,19; 95% СҚ: 0,91 - 1,55) айқын әсері болмады. Екінші соңғы нүкте Дексаметазон тобындағы пациенттер, стандартты ем тобындағы пациенттерге қарағанда, ауруханада аз болды (медианасы 13 күнге қарсы 12 күн) және 28 күн ішінде ауруханадан жиірек шығарылды (СҚ: 1,10; 95% СА: 1,03 - 1,17). Бірінші соңғы нүктесіне сәйкес, стационардан шығарылуы тұрғысынан ең көп әсері 28 күннің жартысының ішінде рандомизациядан кейін инвазиялық механикалық желдету жүргізілген пациенттерде (СҚ: 1,48; 95% СА: 1,16 - 1,90) байқалды, олардан кейін тек оттегі қабылдаған топ жалғасты (СҚ: 1,15;95% СА: 1,06 - 1,24). Оттегі алмаған пациенттерде оң әсері байқалмады (СҚ: 0,96; 95% СА: 0,85 - 1,08). Фармакодинамикалық әсерлері Деректер жоқ. Клиникалық тиімділігі және қауіпсіздігі Емдеумен байланысты төрт күрделі жағымсыз құбылыс (КЖҚ): екі гипергликемия КЖҚ, бір стероид-индукциялаған психоз КЖҚ және бір жоғарғы асқазан-ішектен қан кету КЖҚ тіркелді. Барлық оқиғалар басылды. Балалар Деректер жоқ.

Дозалау режимі Дозалар деңгейі аурудың типіне және ауырлығына, сондай-ақ пациенттің емге жеке реакциясына байланысты. Әдетте, жедел, ауыр түрлерінде, созылмалы ауруларға қарағанда, едәуір жоғары болуы тиісті салыстырмалы түрде жоғары бастапқы дозалары қолданылады. Егер басқаша көрсетілмесе, дозалау жөніндегі нұсқаулар қолданылады. Жүйелі қолдану: Ми ісінуі Аурудың себебі мен ауырлығына қарай дозасы бастапқыда в/і 8-10 мг (80 мг дейін), одан кейін 4-8 күн бойы в/і тәулігіне 3-4 (6) бөлек қабылдауға бөлінген 16-24 мг (48 мг дейін). Сәулемен ем кезінде және операция жасалмайтын ми ісіктерін консервативті емдеуде Дексаметазон препаратының төмен дозаларын ұзақ уақыт қолдану қажет болуы мүмкін. Бактериялық менингит салдарынан ми ісінуі 4 күн бойы әр 6 сағат сайын дене салмағына 0,15 мг/кг, балаларға 2 күн бойы әр 12 сағат сайын дене салмағына 0,4 мг/кг; антибиотиктердің алғашқы дозасын қабылдаудан бастап. Жарақаттанудан кейінгі шок/өкпе жарақатынан кейінгі шок күйінің профилактикасы Бастапқы 40-100 мг (балаларға 40 мг) вена ішіне, әр 12 сағат сайын дозаны қайталау немесе әр 6 сағат сайын 16-40 мг 2-3 күн бойы. Анафилаксиялық шок Вена ішіне бастапқы адреналин (эпинефрин) инъекциясы, одан кейін вена ішіне 40-100 мг (балаларға 40 мг), қажет болса, инъекцияны қайталау. Демікпенің ауыр жедел ұстамасы Ересектер: мүмкіндігінше ертерек вена ішіне 8-20 мг, қажет болса, әр 4 сағат сайын 8 мг-ден қайталанатын инъекциялар. Балалар: в/і дене салмағына 0,15-0,3 мг/кг немесе пероральді немесе бастапқыда в/і дене салмағына болюсті 1,2 мг/кг, одан кейін 0,3 мг/кг әр 4-6 сағат сайын. Аминофиллин мен секретолитиктерді де тағайындауға болады. Терінің жедел аурулары Аурудың түріне және таралуына қарай в/і 8-40 мг тәуліктік дозалар, жекелеген жағдайларда 100 мг дейін. Одан кейінгі пероральді емдеу төмендей беретін дозаларда жүргізіледі. Жүйелі ревматизмдік аурулардың белсенді фазалары Жүйелі қызыл жегі тәулігіне 6-16 мг. Ауыр үдемелі түрдегі белсенді ревматоидтық артрит Жылдам деструкцияланатын түрлерінде тәулігіне 12-16 мг, буыннан тыс көріністерінде тәулігіне 6-12 мг. Ауыр инфекциялық аурулар Уытты жай-күйлер (мысалы, туберкулез, іш сүзегі; тек инфекциялық емге қарсы тиісті емге қосымша ретінде) в/і тәулігіне 4-20 мг, жекелеген жағдайларда (мысалы, іш сүзегі) бастапқыда 200 мг дейін. Қатерлі ісіктерді паллиативті емдеу Бастапқыда тәулігіне 8-16 мг, ұзаққа созылатын ем кезінде тәулігіне 4-12 мг. Цитостатиктер тудырған құсу профилактикасы және емдеу, құсуға қарсы сызбалар аясында Химиялық емді бастар алдында в/і немесе пероральді 10-20 мг, одан кейін қажет болса, 1-3 күн бойы (орташа эметогенді химиялық ем) немесе 6 күнге дейін (жоғары эметогенді химиялық ем) күніне 2-3 рет 4-8 мг. Операциядан кейінгі құсу профилактикасы және оны емдеу Бір реттік доза в/і 8-20 мг, операция басталар алдында 2 жастан бастап балаларға: дене салмағына 0,15-0,5 мг/кг (ең жоғары доза 16 мг). COVID-19 емдеуі үшін Ересек пациенттер 10 күн бойы күніне бір рет вена ішіне немесе пероральді 6 мг қабылдайды. Пациенттердің ерекше топтары Балалар 12 жастан бастап және одан үлкен жасөспірімдер үшін 10 күн бойы күніне бір рет вена ішіне немесе пероральді 6 мг доза ұсынылады. Егде жастағы пациенттер, бүйрек немесе бауыр жеткіліксіздігі бар пациенттер Дозаны түзету қажет емес. Емдеу ұзақтығы пациенттің клиникалық жауабына және жеке қажеттіліктеріне байланысты Жергілікті инфильтрациялық-инъекциялық ем, әдетте, ұсақ буындарға салатын инъекцияға арналған 4-8 мг дозада жүргізіледі, ал субконъюнктивалық қолдану үшін 2 мг дексаметазон-21-дигидрофосфат жеткілікті. Енгізу әдісі және жолы Дексаметазон препараты вена ішіне енгізіледі немесе баяу (2-3 минут) құйылады, бірақ оны егер венамен байланысты қиындықтар болса және қан айналымының функциясы сақталса, бұлшықет ішіне де енгізуге болады. Дексаметазон препаратын 4 мг мөлшерде инфильтрациялық, буын ішіне немесе субконъюктивалық қолдануға болады. Қолдану ұзақтығы көрсетілімдеріне байланысты. Гипотиреоз немесе бауыр циррозы жағдайында салыстырмалы төмен дозалар жеткілікті болуы мүмкін немесе дозаны төмендету қажет болуы мүмкін. Буын ішіне салатын инъекцияларда ашық буынға жасалған емшалар кезіндегі сияқты әрекет ету керек, ал оларды тек қатаң асептикалық жағдайларда ғана жүргізген жөн. Әдетте, симптомдарды сәтті басу үшін буын ішіне бір рет инъекция жасау жеткілікті. Егер жаңа инъекция қажет болып саналса, оны 3-4 апта өткен соң барып салу керек. Бір буынға салатын инъекциялар санын 3-4 ретке дейін шектеу керек. Буынды медициналық қарап тексеру, әсіресе, қайталанатын инъекциялардан кейін ұсынылады. Инфильтрация: Дексаметазон 4 мг препараты ең көп ауыратын аумаққа немесе сіңірлер бекіген орынға инъекциялық жолмен енгізіледі. Сақ болыңыз, сіңірлер ішіне инъекция салудан аулақ болыңыз! Инъекцияларды қысқа уақыт аралықтары сайын салмаған дұрыс және қатаң асептика шараларын қадағалау қажет. Ерітіндіні қолдану туралы ақпарат Тек мөлдір ерітінділерді пайдалануға рұқсат етіледі. Ампуланың ішіндегісі бір рет пайдалануға ғана арналған. Қалған инъекциялық ерітіндіні жою қажет. Дексаметазон 4/8/40/100 мг инъекцияларын, мүмкіндігінше, тікелей вена ішіне немесе инфузиялық жүйе арқылы енгізу керек. Инъекциялық ерітінділер келесі инфузиялық ерітінділермен (әрқайсысысы 250 және 500 мл) үйлесімді және 24 сағат ішінде пайдаланылуы тиіс: - изотониялық тұз ерітіндісі - Рингер ерітіндісі - 5% глюкоза ерітіндісі Инфузиялық ерітінділермен бірге қолданғанда тиісті жеткізушілер өздерінің инфузиялық ерітінділеріне қатысты ұсынатын ақпаратты, үйлесімділігін, қарсы көрсетілімдерін, жағымсыз әсерлерін және өзара әрекеттесуін қоса, қадағалау қажет. Тоқтату симптомдары қаупінің болуына көрсетілім Препаратты 10 күннен астам қабылдауды күрт тоқтату негізгі аурудың өршуіне немесе қайталануына, сондай-ақ бүйрек үсті бездерінің жедел жеткіліксіздігінің/кортизонды тоқтату синдромының туындауына алып келуі мүмкін. Сондықтан, егер емдеуді тоқтату жоспарланса, дозаны біртіндеп төмендету керек.

• әсер етуші зат - дексаметазонға немесе препараттың қосымша заттарының кез келгеніне аса жоғары сезімталдық. Буын ішіне инъекциялар қарсы көрсетілімді: • емделуі тиіс буын ішіндегі немесе іргелес жақын аумақтағы инфекцияларда; • бактериялық артритте; • емделуі тиіс буынның орнықсыздығында; • қан кетуге бейімділікте (өздігінен болатын немесе антикоагулянттар қабылдау салдарынан); • периартикулярлық кальцификацияда; • сүйектердің васкуляризациясыз некрозында; • сіңірлер үзілуінде; • Шарко буынында. Аурудың себебіне бағытталған қосымша емдеусіз препаратпен инфильтрациялау қолдану аумағындағы инфекциялар кезінде қарсы көрсетілімді, көздің вирустық, бактериялық және зеңдік аурулары, сонымен қатар мөлдір қабықтың жарақаттары мен ойық жаралы үдерістері кезінде субконъюнктивалық пайдалану қарсы көрсетілімді.

Дексаметазон препаратымен қысқа мерзімді ем кезінде, электролиттік өзгерістерге, ісінулердің түзілуіне, артериялық қысымға, жүрек жеткіліксіздігіне, жүрек аритмияларына немесе құрысуларға назар аудару қажет болатын жоғары дозалармен парентеральді ем кезіндегі айрықша жағдай болмаса, жағымсыз реакциялар қаупі төмен. Қысқа мерзімді қабылдау кезінде инфекциялардың клиникалық көріністерін тудыруы мүмкін. Сонымен қатар, кортикостероидтармен емдеу нәтижесінде симптомдары аз болуы мүмкін асқазан мен ішектің ойық жараларына (стресс жиі тудыратын), сондай-ақ глюкозаға төзімділіктің төмендеуіне көңіл бөлу керек. Көбінде дозаға және ем ұзақтығына байланысты болатын, сондықтан да жиілігін көрсету мүмкін болмайтын келесі жағымсыз реакциялар туындауы мүмкін: Инфекциялар және инвазиялар: Инфекциялардың бүркемеленуі, манифестация, вирустық, зеңдік, бактериялық, паразиттік және оппортунистік инфекциялардың өршуі немесе қайта белсенділенуі, стронгилоидоз белсенділенуі («Қолдануға болмайтын жағдайлар» бөлімін қараңыз). Қан және лимфа жүйесі тарапынан бұзылулар: Орташа лейкоцитоз, лимфопения, эозинопения, полицитемия. Иммундық жүйе тарапынан бұзылулар: Аса жоғары сезімталдық реакциялары (мысалы, дәрілік бөртпе), аритмиялар, бронх түйілуі, гипо- немесе гипертензия, тамырлық коллапс, жүректің тоқтап қалуы, иммундық жүйенің әлсіреуі сияқты ауыр анафилаксиялық реакциялар. Эндокриндік бұзылулар: Кушинг синдромы (типтік симптомдар: толған ай тәрізді бет, семіру және қанның толып кетуі), бүйрек үсті бездері функциясының бәсеңдеуі («Қолдануға болмайтын жағдайлар» бөлімін қараңыз). Метаболизм және тамақтану бұзылулары: Ісінудің түзілуімен натрий іркілісі, калий экскрециясының күшеюі (аритмия), дене салмағының артуы, глюкозаға төзімділіктің төмендеуі, қант диабеті, гиперхолестеринемия және гипертриглицеридемия, тәбеттің артуы. Психикалық бұзылулар: Депрессия, ашушаңдық, эйфория, қатты қозу, психоздар, маниялар, елестеулер, аффект құбылуы, үрей сезімі, ұйқы бұзылулары, суицидтік ойлар. Жүйке жүйесі тарапынан бұзылулар: Жалған ми ісігі, жасырын эпилепсия көрінісі, манифестік эпилепсия кезіндегі құрысуларға жоғары бейімділік. Көру мүшесі тарапынан бұзылулар: Катаракта, әсіресе, артық субкапсулярлық бұлыңғырлану кезінде, глаукома, мөлдір қабық ойық жарасы симптомдарының нашарлауы, көздің вирустық, зеңдік және бактериялық қабынуының дамуы, мөлдір қабықтың бактериялық қабынуының өршуі, птоз, мидриаз, хемоз, ақ қабықтың ятрогенді тесілуі, хориоретинопатия. Сирек жағдайларда – қайтымды экзофтальм, субконъюнктивалық қолдануда – сондай-ақ герпестік кератит, бұрыннан бар кератитте мөлдір қабықтың тесілуі, анық көрмеу («Арнайы сақтандырулар» бөлімін де қараңыз). Жүрек тарапынан бұзылулар: Шала туған нәрестелердегі гипертрофиялық кардиомиопатия («Қолдануға болмайтын жағдайлар» бөлімін қараңыз). Тамырлар тарапынан бұзылулар: Гипертония, жоғары атеросклероз және тромбоз қаупі, васкулит (ұзақ уақыт емнен кейін тоқтату синдромы ретінде де), капиллярлардың жоғары сынғыштығы. Асқазан-ішек жолы тарапынан бұзылулар: Асқазан-ішек жолының ойық жаралары, асқазан-ішектен қан кету, панкреатит, асқазан бұзылысы. Тері және тері асты тіндері тарапынан бұзылулар: Тыртықты жолақтар, атрофия, телеангиэктазиялар, петехиялар, экхимоздар, гипертрихоз, стероидты акне, розацеа тәрізді (периоральді) дерматит, тері пигментациясының өзгерістері. Бұлшықет, сүйек және дәнекер тін тарапынан бұзылулар: Миопатия, бұлшықет атрофиясы және әлсіздік, остеопороз (дозаға тәуелді, тіпті қысқа мерзімді қолданғанда болуы мүмкін), сүйектердің асептикалық некрозы, сіңірлердің зақымдануы (тендинит, сіңірлердің үзілуі), эпидуральді липоматоз, балалардағы өсу кідірісі. Ұрпақ өрбіту жүйесі және сүт бездері тарапынан бұзылулар: Жыныс гормондары секрециясының бұзылулары (соның нәтижесінде: аменореяға дейін апаратын жүйесіз етеккірлер, гирсутизм, импотенция туындайды). Жалпы бұзылулар және енгізген жердегі реакциялар: Жарақаттардың баяу жазылуы. Жергілікті қолдану: әсіресе, көзге жаққанда жергілікті тітіркену және жақпаушылық симптомдары (ашытуды сезіну, ұзақ уақыт ауыру) болуы мүмкін. Егер кортикостероидтар буын қуысына мұқият енгізілмесе, инъекция орнында тері атрофиясы мен тері асты шелі атрофиясының дамуын жоққа шығаруға болмайды. Жағымсыз дәрілік реакциялар туындағанда медициналық қызметкерге, фармацевтикалық қызметкерге немесе дәрілік препараттардың тиімсіздігі туралы хабарламаларды қоса, дәрілік препараттарға болатын жағымсыз реакциялар (әсерлер) бойынша ақпараттық деректер базасына тікелей хабарласу керек. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі Медициналық және фармацевтикалық бақылау комитеті «Дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарды сараптау ұлттық орталығы» ШЖҚ РМК http://www.ndda.kz

Симптомдары: дексаметазонмен жедел уыттану белгісіз. Созылмалы артық дозалану, әсіресе, эндокриндік жүйе, зат алмасу және электролиттік теңгерім тарапынан жағымсыз реакциялардың күшеюіне әкелуі мүмкін («ДП стандартты қолдану кезінде көрініс беретін жағымсыз реакциялар сипаттамасы және осы жағдайда қабылдау керек шаралар» бөлімін қараңыз).

Дексаметазон препаратын қолдану кезіндегі жекелеген жағдайларда қан айналуының бұзылуымен, жүректің тоқтап қалуымен, аритмиямен, бронх түйілуімен және/немесе артериялық қысымның түсіп кетуімен немесе көтерілуімен болатын ауыр анафилаксиялық реакциялар байқалды. Дексаметазон препаратымен емдеу иммуносупрессия салдарынан бактериялық, вирустық, паразиттік, оппортунистік және зеңдік инфекциялардың жоғары даму қаупіне әкелуі мүмкін. Ағымдағы немесе өрбу үстіндегі инфекция симптомдары түсініксіз болуы мүмкін, бұл диагностикалауды қиындатады. Туберкулез немесе В гепатиті сияқты жасырын инфекциялар қайта белсенуі мүмкін. Егер Дексаметазон препаратымен емдеу кезінде ерекше физикалық стресс жағдайлары (жазатайым жағдай, операция, босану және т.б.) туындаса, дозаны уақытша арттыру қажет болуы мүмкін. Егер сіз басқа стероидты препараттарды қабылдап жүрсеңіз, сізге оларды қабылдауды дәрігердің нұсқауынсыз тоқтатуға болмайды. Ерекше аурулар, инфекциялардың бүркемеленуі кезінде стероидты препараттарды, қатарлас дәрі-дәрмектерді қолдануға және т.б. қатысты жалпы сақтандыру шаралары қолданыстағы нұсқауларға сәйкес қадағалануы тиіс. Басқа себептер бойынша жүйелі (пероральді) кортикостероидтарды қабылдап жүрген (мысалы, өкпенің созылмалы обструкциялық ауруы бар пациенттерде), бірақ қосымша оттегі қажет болмайтын пациенттерде жүйелі кортикостероидтарды қабылдауды тоқтатуға болмайды. Дексаметазон препаратымен емдеуді тек ең қатаң көрсетілімдер бойынша және келесі ауруларда қосымша таргеттік инфекцияға қарсы ем қажет болғанда жүргізген жөн: • жедел вирустық инфекциялар (В гепатиті, белдемелі герпес, қарапайым герпес, желшешек, герпестік кератит); • HBsAg-оң созылмалы белсенді гепатит (бауырдың инфекциялық қабынуы); • тірі вакциналармен вакцинация жасауға дейін шамамен 8 апта бұрын және одан кейін 2 апта өткен соң; • жүйелі микоздар мен паразитоздар (мысалы, нематодоздар); • стронгилоидоз (нематодтарды жұқтыру) күмән тудырған немесе расталған пациенттерде глюкокортикоидтар паразиттердің белсенуіне және жаппай көбеюіне әкелуі мүмкін; • полиомиелит; • БЦЖ екпесінен кейінгі лимфаденит; • жедел және созылмалы бактериялық инфекциялар; • егер анамнезіңізде туберкулез болса, тек туберкулостатикалық қорғаныспен бірге пайдаланыңыз. Бұдан бөлек, Дексаметазон препаратымен емдеуді тек қатаң көрсетілімдер бойынша және қосымша спецификалық ем қажет болғанда мына жағдайларда жүргізген жөн: • асқазан-ішек жолының ойық жаралары; • остеопороз; • жүректің ауыр жеткіліксіздігі; • бақылануы қиын гипертония; • бақылануы қиын қант диабеті; • психикалық аурулар (сонымен қатар, анамнезде болған), суицидтік белсенділікті қоса: неврологиялық немесе психиатриялық мониторинг ұсынылады; • жоғары көзішілік қысым (тар бұрышты және кең бұрышты глаукома): офтальмологиялық мониторинг және қатарлас ем ұсынылады; • мөлдір қабықтың ойық жарасы және жарақаттануы: офтальмологиялық мониторинг және қатарлас ем ұсынылады. Ішек тесілуі қаупіне орай, Дексаметазон препаратын келесі жағдайларда тек сенімді көрсетілімдер болғанда және тиісті бақылаумен қолдануға болады: • тесілу қатерімен, абсцестермен немесе іріңді қабынумен ауыр ойық жаралы колит, тіпті ішпердені тітіркендірусіз болуы мүмкін; • дивертикулит; • энтероанастомоздар (ішекке жасалған операциядан кейін бірден). Асқазан-ішек жолының тесілуінен кейін ішперденің тітіркену белгілері глюкокортикоидтардың жоғары дозаларын қабылдап жүрген пациенттерде болмауы мүмкін. Қант диабетімен науқастарда Дексаметазон препаратын қолдану кезінде инсулинге немесе диабетке қарсы пероральді препараттарға қажеттілік жоғары болуы мүмкін екенін ескеру керек. Дексаметазон препаратымен емдеу кезінде, әсіресе, жоғары дозаларын қолдану кезінде және артериялық гипертензиясы қиын бақыланатын пациенттерде артериялық қысымды жүйелі бақылау қажет. Жүрек жеткіліксіздігі ауыр пациенттерді мұқият қадағалау керек, өйткені жай-күйінің нашарлау қаупі бар. Дексаметазон препаратының жоғары дозаларын қолдану кезінде брадикардия туындауы мүмкін. Ауыр анафилаксиялық реакциялар туындауы мүмкін. Фторхинолондар мен глюкокортикоидтарды бірге қолдану кезінде сіңірлерге қатысты шағымдар, тендинит пен сіңірлер үзілуінің туындау қаупі артады. Дексаметазон препаратымен емделу кезінде қатарлас миастения бастапқыда нашарлауы мүмкін. Белсенділігі жойылған вакциналармен, әдетте, вакцинация жасалуы мүмкін. Алайда кортикостероидтардың жоғары дозаларын қолданғанда иммундық реакцияға, ал демек, вакцинацияның сәтті жасалуына нұқсан келуі мүмкін екенін атап өту керек. Жоғары дозаларды қолдану кезінде талапқа сай калий тұтынуды (мысалы, көкөністер, банандар) және натрий шектелуін қамтамасыз етіңіз, сондай-ақ қан сарысуындағы калий деңгейін бақылап отырыңыз. Жоғары дозалар тамырдың баяу соғуын туындатуы мүмкін. Препаратты 10 күннен артық қабылдауды күрт тоқтату негізгі аурудың өршуіне немесе қайталануына, сондай-ақ бүйрек үсті безінің жедел жеткіліксіздігінің/кортизонды тоқтату синдромының туындауына алып келуі мүмкін. Сондықтан, егер емдеуді тоқтату жоспарланса, дозаны баяу төмендету керек. Глюкокортикоидтар қолданатын пациенттерде спецификалық вирустық аурулар (желшешек, қызылша) ерекше ауыр өтуі мүмкін. Осы қауіпке бұрын желшешек немесе қызылшаны өткермеген иммундық жүйесі әлсіреген (иммуносупрессия) пациенттер бейім. Егер бұл пациенттер Дексаметазон препаратымен емделу кезінде қызылшаға немесе желшешекке шалдыққан адамдармен қарым-қатынаста болса, олар дереу профилактикалық емдеу тағайындауы мүмкін дәрігерге қаралу керек. Нарықта тіркелуден кейін гематологиялық қатерлі жаңа түзілімдері бар пациенттерде Дексаметазон препаратын бөлек немесе басқа химиялық ем препараттарымен біріктіріп қолданудан кейін ісік лизисі синдромы (ІЛС) байқалды. ІЛС қаупі жоғары, мысалы, пролиферация жылдамдығы жоғары, ісік жүктемесі жоғары және цитоуытты препараттарға сезімталдығы жоғары пациенттер мұқият бақылауда болуы және тиісті алдын ала сақтану шараларын қадағалаумен емделуі тиіс. Феохромоцитомалық криз Феохромоцитома – бұл сирек гормонға тәуелді бүйрек үсті безінің ісігі. Болжамды криз симптомдары бас ауыру, тершеңдік, жүректің жиірек соғуы және жоғары қысым (гипертония) болып табылады. Егер сіз осы белгілердің қандай да бірін байқасаңыз, дереу дәрігерге қаралыңыз. Егер сіз өзіңізде феохромоцитома (бүйрек үсті безінің ісігі) бар екенінен күмәндансаңыз немесе оны білсеңіз, Дексаметазон препаратын пайдаланбас бұрын дәрігермен кеңесіңіз. Көру бұзылуы Кортикостероидтарды жүйелі және жергілікті қолдану кезінде көру бұзылулары туындауы мүмкін. Егер сіз көрудің бұлыңғырлануын немесе көру қабілетінің басқа бұзылуларын сезінсеңіз, дәрігермен кеңесіңіз. Болжамды себептерін бағалау үшін пациентті офтальмологқа жолдау мүмкіндігін қарастыру керек. Оларға, басқаларының арасында, катаракта, глаукома немесе жүйелі немесе жергілікті кортикостероидтарды қолданудан кейін туындаған орталық серозды хориоретинопатия (ОСХ) сияқты сирек аурулар жатады. Вена ішіне қолдану кезінде инъекцияны баяу (2-3 минут ішінде) енгізу керек, өйткені тым жылдам енгізгенде жағымсыз шаншу немесе парестезия түрінде 3 минутқа дейін қысқа мерзімді зиянсыз қолайсыз реакциялар туындауы мүмкін. Лимфоидты ісіктері бар пациенттер дексаметазон препараттарын (пероральді түрлер мен инъекциялар) қолданғанда ісік лизисі синдромының дамуы хабарланды. Егер осы препаратты қабылдаудан кейін жылдам электролиттік бұзылулар, бүйректің жедел зақымдануы және т.б. байқалса, ісік лизисі синдромының даму мүмкіндігін ескеріп, тиісті шаралар қабылдау керек. Арнайы сақтандырулар Дексаметазон – қысқа мерзімді қолдануға арналған дәрілік препарат. Ұзақ уақыт кезеңі бойына бекітілмеген пайдаланылуы кезінде, құрамында глюкокортикоидтар бар ұзақ уақыт қолданылатын препараттар үшін сипатталғандай, қосымша сақтандырулар мен алдын ала сақтану шараларын қадағалау қажет. Жергілікті қолдану кезінде болуы мүмкін жүйелі жағымсыз реакциялар мен өзара әрекеттесулерін ескеру қажет. Глюкокортикоидтарды буын ішіне енгізу буын инфекцияларының қаупін арттырады. Жүк түсетін буындарға глюкокортикоидтарды ұзақ уақыт және бірнеше рет қолдану буындағы тозумен байланысты өзгерістердің өршуіне әкелуі мүмкін. Бұл ауырудың немесе басқа симптомдардың азаюынан кейін зақымданған буынды шамадан тыс пайдаланудан болуы мүмкін. Офтальмологияда жергілікті қолдану: Кушинг синдромы және/немесе бүйрек үсті бездері функциясының бәсеңдеуі, балаларды және CYP3A4 тежегіштерін (ритонавир мен кобицистатты қоса) қабылдап жүрген пациенттерді қоса, бейімділігі бар пациенттерде қарқынды немесе ұзақ емдеуден кейін офтальмологиялық дексаметазонның жүйелі сіңірілуімен байланысты туындауы мүмкін. Бұл жағдайларда емдеуді біртіндеп тоқтату керек. Егер сізде беттің ісінуі мен дене салмағының артуы пайда болса, әдетте, бұл Кушинг синдромының бірінші белгілері болғандықтан, дәрігерге қаралыңыз. Дексаметазонмен ұзақ уақыт немесе жоғары дозаланған емдеуді тоқтатудан кейін бүйрек үсті бездері функциясының бәсеңдеуі болуы мүмкін. Емдеуді өз бетіңізше тоқтатпас бұрын дәрігермен кеңесіңіз. Бұл қауіптер балалар мен құрамында ритонавир немесе кобицистат бар препараттармен емдеу қабылдаған пациенттер үшін ерекше маңызды. Дексаметазон препаратын қолдану допинг-бақылау кезінде оң нәтижелерге әкелуі мүмкін. Педиатрияда қолдану Шала туған нәрестелер: Қолда бар деректер күніне екі рет 0,25 мг/кг старттық дозалары пайдаланылатын өкпенің созылмалы ауруларына шалдыққан шала туған нәрестелердегі бастапқы емнен кейінгі (туғаннан кейін <96 сағат) нейрондардың дамуына қатысты ұзақ мерзімді теріс әсерлерін көрсетеді. Дексаметазонды өкпе аурулары бар шала туған нәрестелерде жүйелі қолдануға болмайды. Балалардың өсу сатысында бой өсуінің кідіру қаупіне орай Дексаметазон препаратымен емдеудің пайда және қауіп арақатынасын мұқият есепке алу керек. Гипертрофиялық кардиомиопатия Шала туған нәрестелерде, Дексаметазон препаратын қоса, кортикостероидтарды жүйелі қолданудан кейін гипертрофиялық кардиомиопатия хабарланды. Тіркелген жағдайлардың көпшілігінде бұл емдеуді тоқтатудан кейін қайтымды болды. Дексаметазон препараты жүйелі енгізілетін шала туған нәрестелерде диагностикалық бағалау және жүрек функциясы мен құрылымына мониторинг өткізу керек («Болуы мүмкін жағымсыз реакциялар» бөлімін қараңыз). Егде жастағы пациенттер Егде жастағы пациенттерде остеопороздың жоғары даму қаупі болатындықтан, Дексаметазон препаратымен емнің пайда және қауіп арақатынасын мұқият саралау керек. Дексаметазон құрамында ампуласына 1 ммоль (23 мг) мөлшерінен аз натрий бар, бұл оның құрамында іс жүзінде натрий жоқ екенін білдіреді. Препараттың көлік құралын немесе қауіптілігі зор механизмдерді басқару қабілетіне әсер ету ерекшеліктері Бүгінгі таңда Дексаметазон препаратының жол қозғалысына белсенді қатысу немесе машиналарды басқару қабілетін нашарлататыны туралы деректер жоқ. Дәл осы жайт орнықты тірексіз жұмыс істеуге де қатысты болады.

Жүктілік Дексаметазон плацента арқылы өтеді. Жүктілік кезінде, әсіресе, алғашқы үш айында қолдануды тек пайдасы мен қаупін мұқият саралаудан соң ғана жүргізген жөн. Жүктілік кезінде глюкокортикоидтармен ұзақ уақыт емдеу кезінде шарананың өсуі бұзылуын жоққа шығаруға болмайды. Кортикостероидтарды буаз жануарларға енгізу жарық таңдай, жатыр ішіндегі даму кідірісін және өсу мен мидың дамуына әсерін қоса, төлдің даму ақауларын тудыруы мүмкін. Кортикостероидтардың адамдарда жарық таңдай/жырық ерін сияқты туа біткен аномалиялар жиілігін арттыратынына ешқандай дәлелдер жоқ. Егер глюкокортикоидтар жүктілік соңында тағайындалса, шаранада бүйрек үсті бездерінің қыртысы атрофиясының даму қаупі болады, ол жаңа туған нәрестеде біртіндеп орын басу емін жүргізу қажеттілігіне әкелуі мүмкін. Зерттеулер кейін мерзімінен бұрын босану қаупі болатын әйелдерде, дексаметазонды қоса, кортикостероидтарды туу алдында қысқа мерзімді қолдану салдарынан неонатальді гипогликемияның жоғарылау қаупін көрсетті. Бала емізу Дексаметазон емшек сүтіне өтеді. Сәби үшін зияны туралы әзірге хабарланбады. Дегенмен де, бала емізу кезінде қолдануға көрсетілімдер қатаң қадағалануы тиіс. Егер ауру салдарынан өте жоғары дозалары қажет болса, емшек сүтімен қоректендіруді тоқтату керек.

Егер сіз басқа дәрілік препараттарды қабылдап жүрсеңіз, басқа дәрілік препараттарды таяуда қабылдасаңыз немесе басқа дәрілік препараттарды қабылдамақ болсаңыз, өз емдеуші дәрігеріңізге мәлімдеңіз. Дексаметазон препараты мен қабынуға қарсы стероидты емес препараттарды бір мезгілде қолдану асқазан-ішектен қан кетудің және ойық жаралар түзілуінің қаупін арттырады. Эстрогендер (мысалы, овуляция тежегіштері): глюкокортикоидтардың жартылай шығарылу кезеңі ұзаруы мүмкін. Демек, кортикоидтық әсері күшейіп кетуі мүмкін. CYP3A4 индукциялайтын препараттар, рифампицин, фенитоин, карбамазепин, барбитураттар және примидон сияқты: кортикостероидтық әсері әлсіреуі мүмкін. CYP3A4 тежегіштері (кетоконазол, итраконазол, ритонавир және кобицистатты қоса) дексаметазон клиренсін төмендетуі мүмкін, бұл әсерінің күшеюіне және бүйрек үсті бездерінің бәсеңдеуіне/Кушинг синдромына алып келуі мүмкін. Кортикостероидтардың пайдасы жүйелі жағымсыз әсерлерінің жоғары қаупінен артық болатын жағдайларды қоспағанда, біріктіріп қолданудан аулақ болу керек. Бұл жағдайда кортикостероидтардың жүйелі әсерлерін бақылап отыру керек. Эфедрин: глюкокортикоидтар метаболизмі жеделдеуі мүмкін, ал демек, олардың тиімділігі төмендеп кеткен. АӨФ тежегіштері: қан көрсеткіштері өзгерістерінің жоғары қаупі. Жүрек гликозидтері: гликозидтер әсері калий тапшылығында күшейіп кетуі мүмкін. Салуретиктер/іш жүргізетін дәрілер: калий шығарылуы артуы мүмкін. Диабетке қарсы дәрілер: емдік белсенділігі азайып кетуі мүмкін. Кумарин туындылары: антикоагулянттық әсері әлсіреуі немесе күшеюі мүмкін. Бір мезгілде қолданғанда антикоагулянт дозасын түзету қажет болуы мүмкін. Қабынуға қарсы стероидты емес препараттар/ревматизмге қарсы препараттар (ҚҚСП), салицилаттар және индометацин: асқазан-ішек ойық жаралары және қан кету қаупі артады. Деполяризацияламайтын миорелаксанттар: миорелаксация ұзағырақ созылуы мүмкін. Атропин, антихолинергиялық басқа дәрілер: бір мезгілде қолданғанда көз ішіндегі қысымның қосымша көтерілуі болуы мүмкін. Празиквантел: кортикостероидтар қандағы празиквантел концентрациясының төмендеуіне әкелуі мүмкін. Хлорохин, гидроксихлорохин, мефлохин: миопатия мен кардиомиопатияның жоғары туындау қаупі болады. Протирелин: емдік белсенділігі азайып кетуі мүмкін. Иммуносупрессиялық заттар: инфекцияларға жоғары сезімталдану және жасырын инфекциялардың болжамды өршуі немесе көрініс беруі. Циклоспоринге қосымша: қанда циклоспорин деңгейі артады; ми құрысуларының туындау қаупі артады. Фторхинолондар: сіңірлердің зақымдану қаупін арттыруы мүмкін. Тексеру әдістеріне әсері: терінің аллергиялық сынамаларға реакциялары бәсеңдеуі мүмкін. Үйлесімсіздік Аталған препаратты басқа дәрілік заттармен араластыруға болмайды. Инфузиялық ерітінділермен үйлесімділігі туралы ақпарат «Енгізу әдісі және жолы» қосалқы бөлімінде ұсынылған.

Сақтау мерзімі 3 жыл. Жарамдылық мерзімі өткеннен кейін қолдануға болмайды. Сақтау шарттары Жарықтан қорғалған жерде, 25°С-ден аспайтын температурада сақтау керек. Балалардың қолы жетпейтін жерде сақтау керек!