Агвистат® таблетки 5 мг/80 мг

Бір таблетканың құрамында белсенді заттар: амлодипин бесилаты 6.94 мг (5 мг амлодипинге шаққанда) және валсартан 80 мг, қосымша заттар: микрокристалды целлюлоза, кросповидон, повидон, коллоидты кремнийдің қостотығы (Аэросил), магний стеараты. Үлбірлі қабық, ашық-сары (дайын қоспасы): ГПМЦ/гипромеллоза 6 mPas, тальк, титанның қостотығы (Е171), макрогол/ПЭГ 400, темірдің сары тотығы (Е172) Сыртқы түрінің, иісінің, дәмінің сипаттамасы Дөңгелек пішінді, бір жағында сызығы бар, үлбірлі қабықпен қапталған ашық-сары түсті таблеткалар.

- эссенциальді артериялық гипертензияны емдеуде. Агвистат® артериялық қысымы амлодипин немесе валсартан монотерапиясын қолданумен тиісті түрде бақыланбайтын ересек пациенттерге тағайындалады

ATХ коды: C09DB01 Әсер ету механизмі Агвистат құрамында эссенциальді гипертензиясы бар пациенттерде бір-бірін толықтыратын ақ бақылау механизмі бар екі белсенді зат бар: амлодипин кальций антагонистері класына, валсартан – ангиотензин II (АРА II) рецепторлары антагонистері класына жатады. Осы компоненттердің біріктірілімі өзара толықтыратын гипотензиялық әсерге ие, бұл оларды жеке-жеке қолданумен салыстырғанда ақ анағұрлым айқын төмендеуіне әкеледі. Амлодипин/валсартан Амлодипин мен валсартанның біріктірілімі дозалардың емдік диапазонында аддитивті дозаға тәуелді АҚ төмендетеді. Амлодипин + валсартан біріктірілімінің бір дозасын қабылдаған кезде гипотензиялық әсер 24 сағат бойы сақталады. Плацебо-бақыланатын зерттеулер Артериялық гипертензиясы бар 1400-ден астам пациент күніне бір рет екі плацебо-бақыланатын зерттеулерде Агвистат қолданды. Зерттеуде жеңіл немесе орташа дәрежедегі асқынбаған эссенциальді гипертензиясы бар пациенттерді зерттеді (отырған жағдайдағы орташа диастолалық қысым ≥95 және <110 мм с.б.). Жүрек-қантамыр бұзылуының жоғары қаупі бар пациенттер шығарылды: жүрек жеткіліксіздігі, 1 типті қант диабеті және нашар бақыланатын 2 типті қант диабеті, миокард инфарктісі немесе анамнезінде соңғы жылдағы болған инсульт. Монотерапияға жауапсыз пациенттердің қатысуымен белсенді бақыланатын зерттеулер Мульти-орталықты, рандомизацияланған, салыстырмалы жасырын, белсенді бақыланатын зерттеуде параллельді топтарда 160 мг дозада валсартан монотерапиясының көмегімен артериялық қысымы тиісті түрде бақыланбаған пациенттерде, атап айтқанда 10 мг/160 мг амлодипин/валсартан алған пациенттердің 75%-ында және 160 мг валсартан алған пациенттердің 53%-ымен салыстырғанда 5 мг/160 мг амлодипин/валсартан алған пациенттердің 62%-ында артериялық қысымды қалпына келуі (<90 мм с.б. диастолалық қысым орнатылғанға дейін) анықталған. 10 мг және 5 мг амлодипин қосу тек 160 мг валсартан қолданған пациенттермен салыстырғанда систолалық/диастолалық қысымның тиісінше 6,0/4,8 мм с.б. және 3,9/2,9 мм с.б. қосымша төмендеуіне әкелді. Мульти-орталықты, рандомизацияланған, салыстырмалы жасырын, белсенді бақыланатын зерттеуде параллельді топтарда 10 мг дозада амлодипин монотерапиясының көмегімен артериялық қысымы тиісті түрде бақыланбаған пациенттерде, атап айтқанда 10 мг/160 мг амлодипин/валсартан алған пациенттердің 78%-ында және 10 мг валсартан алған пациенттердің 67%-ымен салыстырғанда артериялық қысымды (<90 мм с.б. диастолалық қысым орнатылғанға дейін) қалпына келуі анықталған. 160 мг валсартан қосу тек 10 мг амлодипин қолданған пациенттермен салыстырғанда систолалық/диастолалық қысымның 2,9/2,1 мм с.б. қосымша төмендеуіне әкелді. Агвистат отырған қалыптағы орташа диастолалық қысымы ≥110 мм с.б. және <120 мм с.б. эссенциальді гипертензиясы бар 130 пациенттің қатысуымен белсенді бақыланатын зерттеуде де зерттелді. Бұл зерттеуде (АҚ бастапқы деңгейі 171/113 мм с.б.) 5 мг/160 мг-ден 10 мг/160 мг-ға дейінгі препаратты дозалау схемасы 10 мг/12,5 мг-ден 20 мг/12,5 мг дейінгі лизиноприл/гидрохлоротиазидті дозалау схемасын қолдану кезіндегі 32/28 мм с.б. салыстырғанда отырған қалыпта артериялық қысымды 36/29 мм с.б. төмендетті. Екі ұзақ мерзімді зерттеулерде препарат әсері бір жылдан астам уақытқа созылатындығы дәлелденді. Препаратты кенеттен тоқтату артериялық қысымның тез жоғарылауына әкелмеді. Препаратты қолдану кезінде жасы, жынысы, нәсілі және дене салмағының индексі (≥30 кг/м2, <30 кг/м2) клиникалық жауапқа әсер етпеді. Препараттың әсері тек гипертензиясы бар пациенттер тобында зерттелген. Жүрек жеткіліксіздігі бар және инфаркттен кейінгі кезеңде валсартанға зерттеулер жүргізілді. Амлодипинге созылмалы тұрақты стенокардия, вазоспазмдық стенокардия және ангиографиялық тұрғыдан расталған жүректің ишемиялық ауруы бар пациенттердің қатысуымен зерттеулер жүргізілді. Амлодипин Агвистат құрамындағы амлодипин кальций иондарының жүрек пен қан тамырларының тегіс бұлшықеттеріне жарғақша арқылы енуін тежейді. Амлодипиннің гипертензияға қарсы әсер ету механизмі тамырлардың тегіс бұлшықеттеріне тікелей релаксациялық әсер етеді, бұл шеткері қан тамырларының кедергісінің төмендеуіне және артериялық қысымның төмендеуіне әкеледі. Эксперименттік деректер амлодипиннің дигидропиридинді және гидропиридинді емес байланыс орындары арқылы байланысатындығын растайды. Жүрек бұлшықетіндегі және тамырлардың тегіс бұлшықеттеріндегі жиырылу процестері жасушадан тыс кальцийдің жасушаларға спецификалық иондық өзекшелер арқылы өтуіне байланысты. Гипертензиясы бар пациенттерге емдік дозаларды енгізгеннен кейін амлодипин вазодилатацияны тудырады, бұл жатқан және тұрған қалыпта артериялық қысымның төмендеуіне әкеледі. Артериялық қысымның мұндай төмендеуі ұзақ дозалау кезінде жүрек жиырылу жылдамдығының немесе плазмадағы катехоламиндер деңгейінің елеулі өзгеруімен қатар жүрмейді. Әсер жас және егде жастағы пациенттерде плазмадағы концентрациямен өзара байланысты. Артериялық гипертензиясы және бүйректің қалыпты функциясы бар пациенттерде амлодипин емдік дозаларда бүйрек тамырларының резистенттілігінің төмендеуіне және шумақтық сүзіліс жылдамдығының және сүзілу фракциясын немесе протеинурияны өзгертпестен тиімді бүйректің плазма ағысының жоғарылауына әкеледі. Кальций өзекшелерінің басқа блокаторлары сияқты, амлодипинмен емделген қарыншалар функциясы қалыпты пациенттерде тыныштық кезінде және жүктеме кезінде (немесе жүру кезінде) жүрек функциясының гемодинамикасын өлшеу жалпы dP/dt-ге немесе соңғы диастолалық қысымға немесе сол жақ қарыншаның көлеміне айтарлықтай әсер етпестен жүрек индексінің шамалы жоғарылауын көрсетті. Гемодинамикалық зерттеулерде амлодипин сау жануарлар мен адамдарда емдік дозаларда қолданғанда, тіпті бета-блокаторлармен бірге адамдарға енгізгенде де теріс инотропты әсерін көрсеткен жоқ. Амлодипин сау жануарларда немесе адамдарда синус-жүрекшелік түйіннің немесе жүрекше-қарыншалық өткізгіштіктің функциясын өзгертпейді. Артериялық гипертензиясы немесе стенокардиясы бар пациенттерде амлодипинді бета-блокаторлармен біріктіріп қолданған клиникалық зерттеулерде электрокардиограмма көрсеткіштерінің өзгерістері байқалған жоқ. Гипертензиясы бар пациенттерде қолдану «Жүрек ұстамасының алдын алу үшін гипертензияға қарсы және гиполипидемиялық терапияны зерттеу» [Antihypertensive and Lipid-Lowering treatment to prevent Heart Attack Trial] (ALLHAT) атты рандомизацияланған, салыстырмалы жасырын, ауру мен өлімді зерттеу терапияның жаңа әдістерін салыстыру мақсатында жүргізілді: амлодипинді тәулігіне 2,5-10 мг дозада қолдану (кальций өзекшелерінің блокаторы) немесе жеңіл және орташа артериялық гипертензия кезінде тәулігіне 12,5-25 мг дозада хлорталидонның тиазидті диуретигін қолданумен салыстырғанда емнің бірінші желісі ретінде лизиноприлді 10-40 мг дозада қолдану (АӨФ тежегіші). Жалпы алғанда, 55 жас немесе одан асқан жастағы артериялық гипертензиясы бар 33357 пациент рандомизацияланды, одан кейін қатысушылар орта есеппен 4.9 жыл бойы бақыланды. Пациенттерде анамнезіндегі миокард инфарктісін немесе инсультті (зерттеуге қосқанға дейін> 6 ай) немесе атеросклероз белгілері бар жүрек-қантамыр жүйесінің басқа ауруын құжаттық растауды (барлығы 51,5%), 2 типті қант диабеті (36,1%), тығыздығы жоғары липопротеин холестеринінің концентрациясы <35 мг/дл немесе <0,906 ммоль/л (11,6%) қоса, жүректің ишемиялық ауруының кем дегенде бір қосымша қауіп факторы болған, оған электрокардиография немесе эхокардиография арқылы диагноз қойылған (20,9%), зерттеуге енгізілген сәттегі темекі шегу (21,9%). Бастапқы соңғы нүкте жүректің ишемиялық ауруы немесе өлімге әкелмейтін миокард инфарктісі жағдайларының біріктірілімі болды. Амлодипинмен және хлорталидонмен емдеуді салыстыру кезінде бастапқы соңғы нүктеде елеулі айырмашылықтар байқалған жоқ: қауіптер қатынасы (ҚҚ) 0,98, 95% СА (0,90–1,07), p = 0,65 құрады. Екіншілік соңғы нүктелер арасында жүрек жеткіліксіздігінің даму жағдайларының саны (жүрек-қантамыр жүйесіне әсер етудің композиттік соңғы нүктесінің компоненті) хлорталидонды қолдану тобымен салыстырғанда амлодипинді қолдану тобында едәуір көп болды (7,7%-бен салыстырғанда 10,2%, ҚҚ = 1,38, 95% СА (1,25-1,52), p <0,001). Алайда амлодипин мен хлорталидонды қолдану топтары арасында барлық себептер бойынша өлім көрсеткіші бойынша елеулі айырмашылықтар байқалмады, ҚҚ = 0,96, 95% СА [0,89-1,02], p = 0,20. Валсартан Валсартан – ішке қабылдауға арналған ангиотензин II рецепторларының белсенді, күшті және спецификалық антагонисті. Ол ангиотензин II әсеріне жауап беретін AT1 қосалқы типінің рецепторларына таңдамалы түрде әсер етеді. Қан плазмасындағы ангиотензин II деңгейінің жоғарылауы валсартанмен АТ1 рецепторларының блокадасына байланысты бос АТ2 рецепторларын көтермелеуі мүмкін, бұл АТ1 рецепторларының әсерін теңестіреді. Валсартанның АТ1 рецепторларына қатысты агонисттің ішінара белсенділігі жоқ және АТ1 рецепторларына қарағанда АТ2 рецепторларымен әлдеқайда көп (шамамен 20000 есе) байланысты. Валсартан ангиотензин I-ны ангиотензин II-ге айналдыратын және брадикининді бұзатын кининаза II деп аталатын АӨФ-ті тежемейді. АӨФ-ке және брадикинин белсенділігінің немесе Р субстанциясының потенциалдануына әсер етпейтіндіктен, ангиотензин II рецепторларының антагонистерін қолдану, әдетте, жөтелмен қатар жүрмейді. Валсартанды АӨФ тежегішімен салыстырған клиникалық зерттеулерде АӨФ тежегішін қабылдаған пациенттерге қарағанда валсартан алған пациенттерде құрғақ жөтелдің даму жиілігі едәуір төмен болды (р <0,05) (тиісінше 7,9%-бен салыстырғанда 2,6%). АӨФ тежегішімен емдеу аясында құрғақ жөтел дамыған пациенттерде валсартанмен емдеу кезінде бұл асқыну 19,5% жағдайда, ал тиазидті диуретикпен емдеу кезінде – 19,0% жағдайда, ал АӨФ тежегішімен ем қабылдаған науқастар тобында жөтел 68,5% жағдайда (р <0,05) байқалған. Валсартан өзара әрекеттесуге түспейді және жүрек-қантамыр жүйесінің функцияларын реттеуде маңызды рөл атқаратын басқа гормондардың рецепторларын немесе иондық каналдарын бөгемейді. Препаратты артериялық гипертензиясы бар пациенттерге тағайындау пульс жиілігіне әсер етпестен артериялық қысымның төмендеуіне әкеледі. Препараттың бір реттік дозасын ішке тағайындағаннан кейін науқастардың көпшілігінде гипертензияға қарсы әсері 2 сағат шегінде байқалады, ал АҚ барынша төмендеуіне 4-6 сағат шегінде қол жеткізіледі. Гипертензияға қарсы әсер бір реттік дозаны қабылдағаннан кейін 24 сағаттан артық сақталады. Препаратты тұрақты қолданған кезде ең жоғары емдік әсерге әдетте 2-4 апта ішінде қол жеткізіледі және ұзақ емдеу барысында қол жеткізілген деңгейде сақталады. Валсартанды кенеттен тоқтату артериялық гипертензияны қалпына келтіруге немесе басқа да жағымсыз клиникалық құбылыстарға әкеп соқтырмайды. Басқалары: ренин-ангиотензин-альдостерон жүйесінің қосарлы блокадасы (РААЖ) Екі үлкен рандомизацияланған бақыланатын зерттеулерде (ONTARGET – телмисартанды монотерапия түрінде және рамиприлмен біріктіріп қолданғанда соңғы нүктелерді анықтау бойынша жалғастырылатын зерттеу [ONgoing Telmisartan Alone and in combination with Ramipril Global Endpoint Trial] және Va NEPHRON-d - Ардагерлер істері министрлігі демеушілігімен қант диабетіндегі нефропатияны зерттеу [The Veterans Affairs Nephropathy in Diabetes]) АӨФ және БРА тежегішінің біріктірілімін қолдануды зерттеді. ONTARGET зерттеуі жүрек-қантамыр немесе цереброваскулярлық ауруы бар немесе анамнезінде нысана-ағзалардың зақымданғаны расталған 2 типті қант диабеті бар пациенттердің қатысуымен жүргізілді. VА NEPHRON-D зерттеуі 2 типті қант диабеті және диабеттік нефропатиясы бар пациенттердің қатысуымен жүргізілді. Бұл зерттеулер бүйрек және/немесе жүрек-қантамыр нәтижелері мен өлім жағдайына айтарлықтай оң әсерін көрсеткен жоқ, ал монотерапиямен салыстырғанда гиперкалиемия, бүйректің жедел зақымдануы және/немесе гипотония қаупінің жоғарылауы байқалды. Осындай фармакодинамикалық қасиеттерін ескере отырып, бұл нәтижелер басқа АӨФ және АРА тежегіштері үшін де маңызды. Сонымен, АӨФ тежегіштері мен ангиотензин рецепторларының блокаторлары диабеттік нефропатиясы бар пациенттерде бір мезгілде қолданылмауы тиіс (4.4 бөлімді қараңыз). ALTITUDE (2 типті қант диабетімен ауыратын науқастарда алискиренді қолдану кезінде жүрек-қантамыр және бүйрек ауруларының соңғы нүктелерін анықтау бойынша зерттеулер [Aliskiren Trial in Type 2 Diabetes Using Cardiovascular and Renal Disease Endpoints]) – 2 типті қант диабеті және созылмалы бүйрек ауруы, жүрек-қантамыр аурулары немесе екеуінің біріктірілімі бар пациенттерде АӨФ немесе АРА тежегішімен стандартты емге алискиренді қосудың басымдықтарын анықтауға бағытталған зерттеу. Зерттеу емдеу асқынуларының туындау қаупінің жоғарылауына байланысты ерте кезеңде тоқтатылды. Жүрек-қантамыр патологиясы мен инсульт себебінен болатын өлім плацебо тобына қарағанда алискиренді қолдану тобында сан жағынан жиі болды, бұл ретте алискиренді қолдану тобында плацебо тобымен салыстырғанда жағымсыз құбылыстардың және күрделі жағымсыз құбылыстардың (гиперкалиемия, гипотензия және бүйрек функциясының бұзылуы) дамуы туралы жиі хабарланды.

Дозалау режимі Ұсынылатын дозасы - тәулігіне бір таблетка. 5 мг/80 мг дозада препаратты артериялық қысымы монотерапия режимінде 5 мг амлодипин немесе 80 мг валсартан көмегімен тиісті түрде бақылау мүмкін емес пациенттерде қолданылуы мүмкін. 5 мг/160 мг дозада препаратты артериялық қысымы монотерапия режимінде 5 мг амлодипин немесе 160 мг валсартан көмегімен тиісті түрде бақылау мүмкін емес пациенттерде қолданылуы мүмкін. 10 мг/160 мг дозада препаратты артериялық қысымы монотерапия режимінде 10 мг амлодипин немесе 160 мг валсартан көмегімен немесе 5 мг/160 мг дозадағы препараттың көмегімен тиісті түрде бақылау мүмкін емес пациенттерде қолданылуы мүмкін. Агвистат дәрілік препаратын тамақпен немесе аш қарынға қабылдауға болады. Екі компоненттің әрқайсысының дозасын жеке титрлеу (мысалы, амлодипин және валсартан) бекітілген дозаның біріктіріліміне ауысу алдында ұсынылады. Клиникалық сәйкестік болған жағдайда монотерапиядан бекітілген біріктірілімге тікелей ауысу қарастырылуы мүмкін. Егер дозаны өзгерту қажет болса, препараттың жеке компоненттерін жеке таңдау ұсынылады. Жеке түріндегі амлодипинмен және валсартанмен ем алатын пациенттер белсенді компоненттердің бірдей дозалары бар Агвистат® препаратымен емге ауыстырылуы мүмкін. Енгізу жолы және тәсілі Пероральді. Қабылдау уақыты көрсетілген қолдану жиілігі Препараттың ұсынылатын дозасы - тәулігіне бір таблетка. Агвистат® дәрілік препаратын тамақпен немесе аш қарынға қабылдауға болады. Емдеу ұзақтығы Емдеуші дәрігер анықтайды. Дәрілік препараттың бір немесе бірнеше дозасын жіберіп алған кезде қажетті шаралар Таблетканы қабылдауды өткізіп алған кезде пациент оны есіне алған бойда қабылдау керек. Келесі дозаны қалыпты уақытта қабылдау керек. Алайда, егер таблетканы өткізіп алған кезде келесі дозаның уақыты жақындаса, қабылданбаған дозаны өткізіп жіберу керек. Ұмытылған таблетканың орнын толтыру үшін препараттың қос дозасын қабылдауға болмайды. Тоқтату симптомдары қаупінің болуына нұсқау Агвистат® препаратымен емдеуді тоқтату сіздің ауруыңыздың өршуіне әкелуі мүмкін. Дәрігер сізге бұл туралы айтқанға дейін дәрі қабылдауды тоқтатпаңыз. Дәрілік препаратты қолдану тәсілін түсіндіру үшін медицина қызметкерінің кеңесіне жүгіну бойынша нұсқаулар Қолдану тәсілі туралы сұрақтар туындаған жағдайда емдеуші дәрігерге қаралу қажет.

• әсер етуші заттарға немесе препараттың қосымша заттардың кез келгеніне жоғары сезімталдық • бауырдың ауыр жеткіліксіздігі, билиарлық цирроз немесе холестаз • қант диабеті бар пациенттерде немесе бүйрек функциясы бұзылған (ШСЖ <60 мл/мин / 1,73 м2) пациенттерде құрамында алискирен бар дәрілік препараттармен бір мезгілде қолдану • жүктіліктің екінші және үшінші триместрлері • ауыр артериялық гипотензия • шок (кардиогенді шокты қоса) • сол жақ қарыншадан шығатын жолдың обструкциясы (соның ішінде, гипертрофиялық обструкциялық кардиомиопатия (ГОКМП) және ауыр дәрежелі аортальді стеноз) • жедел миокард инфарктісінен кейін жүрек қызметінің гемодинамикалық тұрғыдан тұрақсыз жеткіліксіздігі • тұқым қуалайтын ангионевроздық ісіну немесе АӨФ тежегіштерімен немесе ангиотензин II рецепторларының антагонистерімен алдыңғы емдеу кезінде ангионевроздық ісіну • 18 жасқа дейінгі балалар мен жасөспірімдер

Жиі - назофарингит - тұмау - бас айналуы* - бас ауыруы** - ұйқышылдық* - жүрек қағысы* - ысыну* - іштегі жайсыздық, эпигастриядағы ауырсыну* - жүрек айнуы* - тобық буынының ісінуі* - астения - қажу** - беттің ісінуі - гиперемия, қан кернеулері - ісіну** - шеткері ісіну - жұмсақ тіндердің ісінуі Жиі емес - гипонатриемия - депрессия* - ұйқысыздық/ұйқының бұзылуы* - көңіл-күйдің өзгеруі* - қимыл үйлесімінің бұзылуы - бас айналуы - постуральді бас айналу - дисгевзия* - парестезия** - ұйқышылдық - естен тану* - тремор* - гипестезия* - көрудің бұзылуы* - көру өткірлігінің төмендеуі** - құлақтың шыңылдауы* - вертиго**** - жүрек қағысы - тахикардия - гипотензия* - ортостаздық гипотензия - жөтел**** - ентігу* - фаринголарингеальді аймақтағы ауырсыну - ринит* - іштегі жайсыздық, эпигастрия тұсындағы ауырсыну**** - дефекация ырғағының өзгеруі* - іш қатуы, диарея**, ауыздың құрғауы**, диспепсия* - жүрек айнуы, құсу* - алопеция* - эритема - экзантема*, гипергидроз*, фотосезімталдық реакциясы*, қышыну*, пурпура*, бөртпе*, тері түсінің өзгеруі* - артралгия**, арқаның ауыруы**, буынның ісінуі, бұлшықет құрысулары*, миалгия* - несеп шығарудың бұзылуы*, ноктурия*, поллакиурия* - импотенция* - гинекомастия* - астения*, жайсыздық*, дімкәстік* - қажу*** - жүрекке байланысты емес кеудедегі ауырсыну* - ауырсыну* - салмақтың ұлғаюы* - салмақтың төмендеуі* Сирек - аса жоғары сезімталдық - үрей - сананың шатасуы* - көрудің бұзылуы - құлақтың шыңылдауы - естен тану - гипотензия* - экзантема - гипергидроз - қышыну - бұлшықет құрысуы - ауырлық сезімі - поллакиурия, полиурия - эректильді дисфункция Өте сирек - лейкопения* - тромбоцитопения, кейде пурпурамен* - аса жоғары сезімталдық* - гипергликемия* - гипертония* - шеткері нейропатия, нейропатия* - аритмиялар* (оның ішінде брадикардия, қарыншалық тахикардия, жүрекшелер фибрилляциясы), миокард инфарктісі* - васкулит* - жөтел* - гастрит*, қызыл иек гиперплазиясы*, панкреатит*, ішектің ангионевроздық ісінуі *** - қандағы билирубин деңгейінің жоғарылауын қоса, бауыр сынамаларының аномалиялық мәндері*1 - гепатит*, бауырішілік холестаз*, сарғаю* - ангионевроздық ісіну* - мультиформалы эритема* - есекжем және бөртпенің басқа түрлері*, эксфолиативті дерматит*, Стивенс-Джонсон синдромы*, Квинке ісінуі* Белгісіз (қолда бар деректер негізінде бағалау мүмкін емес) - гемоглобин мен гематокрит деңгейінің төмендеуі***, нейтропения***, тромбоцитопения, кейде пурпурамен*** - аса жоғары сезімталдық*** - экстрапирамидалық симптомдар* - васкулит*** - қандағы билирубин деңгейінің жоғарылауын қоса, бауыр сынамаларының аномалиялық мәндері*** - ангионевроздық ісіну***, буллездік дерматит*** - қышыну***, бөртпе***, уытты эпидермальді некролиз* - миалгия*** - қандағы креатинин деңгейінің жоғарылауы***, бүйрек жеткіліксіздігі және бүйрек функциясының бұзылуы*** - қандағы калий деңгейінің жоғарылауы*** * - амлодипинді қолдану кезінде ** - Агвистат® дәрілік препаратын, амлодипинді қолданғанда *** - валсартанды қолдану кезінде **** - Агвистат® дәрілік препаратын, валсартанды қолданғанда 1 - негізінен холестазбен байланысты. Жағымсыз дәрілік реакциялар туындаса медицина қызметкеріне, фармацевтика қызметкеріне немесе дәрілік препараттардың тиімсіздігі туралы хабарламаларды қоса, дәрілік препараттарға жағымсыз реакциялар (әсерлер) бойынша ақпараттық деректер базасына тікелей хабарласыңыз Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі Медициналық және фармацевтикалық бақылау комитеті «Дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарды сараптау ұлттық орталығы» ШЖҚ РМК http://www.ndda.kz

Симптомдары Агвистат® препараты үшін артық дозалану жағдайлары туралы деректер жоқ. Валсартанмен артық дозалану кезінде АҚ айқын төмендеуі және бас айналудың дамуын күтуге болады. Амлодипиннің артық дозалануы шамадан тыс шеткері вазодилатацияға және ықтимал рефлекторлық тахикардияға әкелуі мүмкін. Сондай-ақ өліммен аяқталатын шоктың дамуына дейін әкеп соқтыратын АҚ айқын және ұзақ төмендеуі туралы хабарланды. Амлодипиннің артық дозалануының салдары ретінде кардиогенді емес өкпе ісінуі туралы сирек хабарланды, ол кешіктіріліп басталуы мүмкін (қабылдағаннан кейін 24-48 сағаттан кейін) және ӨЖЖ қажет етеді. Перфузия мен жүректің лықсуын қамтамасыз ету үшін жүргізілетін ерте реанимациялық шаралар (сұйықтықтың шамадан тыс жүктелуін қоса) қоздырғыш факторлар болуы мүмкін. Емі Егер препарат жақында қабылданса, құсу немесе асқазанды шаю тиімді болуы мүмкін. Белсендірілген көмірді дені сау еріктілерде бірден немесе амплодипинді қабылдағаннан кейін екі сағатқа дейінгі мерзімде қолдану амлодипин сіңірілуінің айқын төмендеуімен қатар жүрді. Агвистат® препаратының артық дозалануы аясында АҚ айқын төмендеуі туындаған жағдайда аяқты көтеріп жатқызып, жүрек пен тыныс алу жүйесінің қызметін, айналымдағы қан көлемін (АҚК) және сұйықтық мөлшерін және диурезді тұрақты бақылауды қоса, жүрек-қантамыр жүйесінің қызметін демеу жөнінде белсенді шаралар қабылдау керек. Қарсы көрсетілімдер болмаған кезде тамырлардың қалыпты тонусын сақтау үшін вазопрессорлық препараттарды қолдануға болады. Кальций глюконатын кальций өзекшелері блокадасының әсерін жою үшін вена ішіне енгізуге болады. Валсартан мен амлодипинді шығаруға арналған гемодиализдің тиімділігі күмәнді.

Агвистат® препаратын қабылдамас бұрын дәрігермен кеңесу керек. Гипертониялық кризі бар пациенттерде амлодипиннің қауіпсіздігі мен тиімділігі анықталған жоқ. Жүктілік Ангиотензин II (АРАІІ) рецепторларының антагонистері жүктілік кезінде қарсы көрсетілген. АРАІІ емін жалғастыру қажет болатын жағдайлардан басқа, жүктілікті жоспарлап жүрген пациенттерді жүктілік кезінде қолдануға арналған қауіпсіздік бейіні тексерілген альтернативті гипертензияға қарсы препараттарға ауыстыру қажет. АРАІІ препараттарымен емдеуді жүктілік басталғаннан кейін бірден тоқтату керек, қажет болғанда альтернативті терапия тағайындалады. Натрий және/немесе жасушааралық сұйықтық деңгейі төмендеген пациенттер Плацебо-бақыланатын зерттеулерде асқынбаған гипертензиясы бар, Агвистат® препаратын қабылдаған пациенттердің 0,4%-ында айқын гипотензия байқалды. Ангиотензин-рецепторлардың блокаторларын қабылдайтын ренин-ангиотензин жүйесі белсендірілген (құрамында натрий және/немесе көлемі төмен және диуретиктердің жоғары дозаларын алатын) пациенттерде симптоматикалық артериялық гипотензия дамуы мүмкін. Агвистат® препаратымен емдеуді бастар алдында осы жағдайға түзету жүргізген немесе терапияны мұқият медициналық бақылаумен бастаған жөн. Артериялық гипотензия дамыған жағдайда пациентті, қажет болса натрий хлориді ерітіндісінің вена ішіне инфузиясын жүргізу керек. АҚ тұрақтанғаннан кейін емдеуді жалғастыруға болады. Гиперкалиемия Калий препараттарын, калий сақтайтын диуретиктерді, құрамында калий бар дәрілік заттарды немесе калий деңгейін жоғарылататын басқа да препараттарды (гепарин және т.б.) бір мезгілде тағайындағанда, қандағы калий деңгейіне сақ болу және бақылау керек. Бүйрек артериясының стенозы Бүйрек артериясының бір жақты немесе екі жақты стенозы немесе жалғыз бүйрек стенозы бар пациенттерде гипертензияны емдеу үшін Агвистат® препаратын сақтықпен қолдану керек, өйткені оларда қан мочевинасы мен сарысу креатинині жоғарылауы мүмкін. Бүйрек трансплантациясы Жақында бүйрек трансплантациясын өткерген пациенттерде Агвистат® препаратын қауіпсіз қолдану тәжірибесі жоқ. Бауыр жеткіліксіздігі Валсартан негізінен, өтпен өзгермеген күйде шығарылады. Амлодипиннің жартылай шығарылу кезеңі ұзарады және бауыр функциясы бұзылған пациенттерде AUC көрсеткіші жоғары; дозалау бойынша нұсқаулар анықталмаған. Бауырдың жеңіл немесе орташа аурулары немесе өт жолдарының обструктивті аурулары бар пациенттерге Агвистат® препаратын тағайындау кезінде сақ болу керек. Холестаз белгілері жоқ бауырдың әлсіз немесе орташа айқын жеткіліксіздігі бар пациенттерде валсартанның ең жоғары ұсынылатын дозасы 80 мг аспауы тиіс. Бүйрек жеткіліксіздігі Бүйрек функциясының жеңіл және орташа бұзылулары (ШСЖ>30 мл/мин/1,73 м2) бар науқастарда препараттың дозасын түзету қажет емес. Бүйрек функциясы орташа бұзылған пациенттерде қандағы калий мен креатинин деңгейіне мониторинг жүргізу ұсынылады. Бастапқы гиперальдостеронизм Бастапқы гиперальдостеронизмі бар пациенттерді ангиотензин II антагонисті валсартанмен емдеуге болмайды, өйткені олардың ренин-ангиотензин жүйесі бастапқы аурумен зақымдалған. Ангионевроздық ісіну Валсартан қабылдайтын пациенттерде тыныс алу жолдарының және/немесе беттің, еріннің, жұтқыншақтың және/немесе тілдің ісінуіне әкелетін көмейдің және дауыс саңылауының ісінуін қамтитын ангионевроздық ісіну туралы хабарлар бар. Осы пациенттердің кейбіреулерінде анамнезде басқа препараттарды, оның ішінде АӨФ тежегіштеріне қолдану аясында ангионевроздық ісінудің дамуына нұсқау бар. Агвистат® препаратын ангионевроздық ісіну дамитын пациенттерде дереу тоқтату керек және препаратты қайта тағайындамау керек. Ішектің ангионевроздық ісінуі Ангиотензин II рецепторларының блокаторларын, соның ішінде валсартан алатын пациентерде ішектің ангионевроздық ісінуі туралы хабарламалар бар. Бұл пациентерде іштің ауыруы, жүрек айну, құсу және диарея болды. Симптомдары ангиотензин II рецепторларының антагонистерін қабылдауды тоқтатқаннан кейін жойылды. Егер ішектің ангионевроздық ісінуі диагнозы қойылса, валсартан тоқтатылуы керек және симптомдар толығымен жойылғанша тиісті бақылауды бастау керек. Жүрек жеткіліксіздігі / Инфаркттен кейінгі жағдай Ренин-ангиотензин-альдостерон жүйесінің тежелуі салдарынан бейімді адамдарда бүйрек функциясының өзгеруін болжамдауға болады. Бүйрек функциясы негізінен ренин-ангиотензин-альдостерон жүйесінің белсенділігіне тәуелді жүрек-қантамыр функциясы ауыр бұзылған пациенттерде АӨФ тежегіштерімен немесе ангиотензин II рецепторларының антагонистерімен емдеу олигурияны және/немесе үдемелі азотемияны немесе сирек жағдайларда жедел бүйрек жеткіліксіздігін тудыруы мүмкін және/немесе өлімге әкеп соқтыруы мүмкін. Валсартанды қолдану аясында ұқсас нәтижелер туралы хабарланды. Жүрек жеткіліксіздігі немесе инфаркттен кейінгі жағдайы бар пациенттердің жағдайын бағалау әрқашан бүйрек функциясының жағдайын бағалауды қамтуы тиіс. Ұзақ, плацебо-бақыланатын зерттеуде (PRAISE-2) ишемиялық емес сипаттағы ауыр жүрек жеткіліксіздігі (NYHA бойынша III және IV ФК) бар пациенттерде амлодипинді қолдану плацебоға қарағанда жүрек жеткіліксіздігінің нашарлау жиілігінде сенімді айырмашылықтың болмауына қарамастан өкпе ісінуінің даму жиілігінің артуымен астасқан. Амлодипинді қоса, кальций өзекшелерінің блокаторлары жүрек жеткіліксіздігі ауыр пациенттерде сақтықпен қолданылуы тиіс, себебі жүрек-қантамыр оқиғаларының даму қаупін және өлімді арттыруы мүмкін. Аорта және митральді клапан стенозы Басқа вазодилататорларды қолданғандағыдай ауыр емес аорталық немесе митральді стенозы бар пациенттерде ерекше сақтық танытуы қажет. Ренин-ангиотензин-альдостерон жүйесінің қосарлы блокадасы (РААЖ) АӨФ тежегіштерін, ангиотензин II немесе алискирен рецепторларының блокаторларын бір мезгілде қолдану гипотонияның, гиперкалиемияның даму және бүйрек функциясының төмендеуі (жедел бүйрек жеткіліксіздігін қоса) қаупін арттыратыны туралы деректер бар. Сондықтан АӨФ тежегіштерін, ангиотензин II немесе алискирен рецепторларының блокаторларын біріктіріп қолдану жолымен РААЖ қосарлы блокадасы ұсынылмайды. Егер қосарлы блокадамен емдеу өте қажет деп саналса, онда бұл тек маманның бақылауымен орын алуы және бүйрек функциясын, электролиттерді және артериялық қысымды жиі мұқият қадағалап отыруы тиіс. АӨФ тежегіштері және ангиотензин II рецепторларының блокаторлары диабеттік нефропатиясы бар пациенттерде бір мезгілде қолданылмауы тиіс. Препараттың әсері тек гипертензиясы бар пациенттер тобында зерттелген. Арнайы ескертулер Балалар Балалар мен 18 жасқа дейінгі жасөспірімдерде Агвистат® дәрілік препаратының қауіпсіздігі мен тиімділігі анықталған жоқ. Деректер жоқ. Егде жастағы пациенттер Дәрілік препаратты егде жастағы (65 және одан жоғары жастағы) адамдарда қолданған кезде сақ болу қажет. Критерийлерді қанағаттандыратын гипертензиясы бар егде пациенттерді амлодипинге немесе Агвистат® препаратына ауыстыру кезінде монотерапия режимінде амлодипиннің немесе тиісінше амлодипин компонентінің ең төмен рұқсат етілген дозасын пайдалану қажет. Бауыр жеткіліксіздігі бар пациенттер Агвистат® бауыр функциясы ауыр бұзылған пациенттерге қарсы көрсетілген. Бауыр аурулары немесе өт жолдарының обструктивті аурулары бар пациенттерге Агвистат® препаратын тағайындау кезінде сақ болу керек. Холестаз белгілері жоқ бауырдың әлсіз немесе орташа айқын жеткіліксіздігі бар пациенттерде валсартанның ең жоғары ұсынылатын дозасы 80 мг аспауы тиіс. Ауырлығы жеңіл және орташа дәрежедегі бауыр функциясы бұзылған пациенттерде амлодипинді дозалау жөніндегі нұсқаулар жоқ. Критерийлерді қанағаттандыратын гипертензиясы бар және бауыр функциясы бұзылған пациенттерді амлодипинге немесе Агвистат® препаратына ауыстыру кезінде монотерапия немесе амлодипин компоненті режимінде амлодипиннің ең төмен рұқсат етілген дозасын пайдалану қажет. Бүйрек жеткіліксіздігі бар пациенттер Бүйрек функциясы ауыр бұзылған пациенттерде клиникалық деректер жоқ. Бүйрек функциясы жеңіл және орташа бұзылған науқастарда препараттың дозасын түзету қажет емес. Бүйрек функциясы орташа бұзылған пациенттерде қандағы калий мен креатинин деңгейіне мониторинг жүргізу ұсынылады. Препараттың көлік құралын немесе қауіптілігі зор механизмдерді басқару қабілетіне әсер ету ерекшеліктері Көлік құралдарын басқару немесе қауіптілігі зор механизмдермен жұмыс істеу кезінде Агвистат® препаратын қабылдаған пациенттерде бас айналуы немесе әлсіздік туындау мүмкіндігін ескеру керек. Амлодипин көлік құралдарын басқару және механизмдермен жұмыс істеу қабілетіне қалыпты әсер етеді. Егер пациенттер амлодипинді қолданған кезде бас айналуын, бас ауыруын, шаршауды немесе жүрек айнуын сезінсе, олардың жауап беру қабілеті бұзылуы мүмкін.

Амлодипин Амлодипиннің жүктілік кезіндегі қауіпсіздігі мен тиімділігі анықталған жоқ. Жануарларға зерттеулер жүргізу кезінде препаратты жоғары дозаларда қабылдау кезінде репродуктивтік уыттылық байқалды. Жүктілік кезінде анағұрлым қауіпсіз балама болмаған жағдайда, сондай-ақ ана мен шарана үшін аурушаңдықтың жоғары қауіппен байланысты болған кезде ғана қолдану ұсынылады. Валсартан Жүктіліктің бірінші триместрінде ангиотензин II рецепторларының антагонистерін қолдану ұсынылмайды. Ангиотензин II рецепторларының антагонистерін қолдану жүктіліктің екінші және үшінші триместрінде қарсы көрсетілген. Жүктіліктің бірінші триместрінде АӨФ тежегіштеріне әсер еткеннен кейін тератогенді қаупі туралы эпидемиологиялық деректер түпкілікті болған жоқ; алайда қауіптің аздап жоғарылауын жоққа шығаруға болмайды. Ангиотензин II рецепторларының тежегіштерін қолдану кезінде қауіп туралы бақыланатын эпидемиологиялық деректердің болмауына қарамастан, ұқсас қауіптер осы препараттар класы үшін болуы мүмкін. АРАІІ емін жалғастыру қажет болатын жағдайлардан басқа, жүктілікті жоспарлап жүрген пациенттерді жүктілік кезінде қолдануға арналған қауіпсіздік бейіні тексерілген альтернативті гипертензияға қарсы препараттарға ауыстыру қажет. Жүктілік басталған кезде АРАІІ емдеуді дереу тоқтату керек және қажет болғанда альтернативті терапия басталуы керек. Екінші және үшінші триместрдегі АРАІІ-нің әсері фетоуыттылықты (бүйрек функциясының төмендеуі, қағанақ суының аздығы, бассүйек сүйектенуінің баяулауы) және неонатальді уыттылықты (бүйрек жеткіліксіздігі, артериялық гипотензия, гиперкалиемия) тудыратыны белгілі. Жүктіліктің екінші триместрінен АРАІІ қолданғанда УДЗ орындау және бүйрек пен бассүйек функциясын тексеру ұсынылады. Аналары AРАII қабылдаған сәбилер гипотонияға қатысты бақылануы тиіс. Амлодипин адамның емшек сүтімен шығарылады. Сәби алған аналық дозаның пайызы 3-7%, максимум 15% шегінде ауытқиды. Амлодипиннің сәбилерге әсері белгісіз. Бала емізу кезінде Агвистат® препаратын қолдану туралы ақпарат жоқ, сондықтан препаратты осы кезеңде қолдану ұсынылмайды, ал қауіпсіздік бейіні ұтымды баламалы терапияға артықшылық беріледі, әсіресе жаңа туған нәрестені немесе шала туылған нәрестені тамақтандыру кезінде ұсынылады. Фертильділік Агвистат® препараттын қолдану аясында фертильділікке әсер етуді бағалауға клиникалық зерттеулер жүргізілген жоқ. Амлодипин Кальций өзекшелерінің блокаторларын алған кейбір пациенттерде сперматозоидтардың басында қайтымды биохимиялық өзгерістер байқалды. Амлодипиннің фертильділікке әсері туралы клиникалық деректер жеткіліксіз.

Осы біріктірілімге тән басқа препараттармен өзара әрекеттесуі Дәрілік заттар арасындағы өзара әрекеттесу бойынша зерттеулер Агвистат® препаратымен және басқа дәрілік препараттармен жүргізілген жоқ. Бір мезгілде қолдану кезінде ескеру керек Басқа гипертензияға қарсы дәрілер Жиі қолданылатын гипертензияға қарсы дәрілер (мысалы, альфа-блокаторлар, диуретиктер) және гипотензиялық жағымсыз әсерлердің дамуына әкелуі мүмкін өзге де дәрілік препараттар (мысалы, трициклді антидепрессанттар, қуықасты безінің қатерсіз гиперплазиясын емдеуге арналған альфа-блокаторлар) осы біріктірілімнің гипертензияға қарсы әсерін күшейтуі мүмкін. Амлодипинді қолданумен байланысты өзара әрекеттесулер Бір мезгілде қолдану ұсынылмайды Грейпфрут және грейпфрут шырыны Амлодипинді грейпфрут немесе грейпфрут шырынымен қолдану ұсынылмайды, өйткені кейбір пациенттерде амлодипиннің биоэквиваленттілігі артуы мүмкін, бұл АҚ төмендеуі әсерінің ұлғаюына әкеледі. Бір мезгілде қолданған кезде сақ болу қажет CYP3A4 тежегіштері Амлодипинді және күшті немесе орташа CYP3A4 тежегіштерін (протеаза тежегіштері, азольді фунгицидтер, макролидтер, мысалы, эритромицин немесе кларитромицин, верапамил немесе дилтиазем) бір мезгілде қолданғанда амлодипин әсерінің айтарлықтай артуы мүмкін. Егде жастағы пациенттерде фармакокинетикадағы бұл өзгерістердің анағұрлым айқын клиникалық мәні бар. Осыған байланысты клиникалық бақылау және дозаны түзету қажет болуы мүмкін. СУР3А4 индукторлары (құрысуға қарсы препараттар (мысалы, карбамазепин, фенобарбитал, фенитоин, фосфенитоин, примидон), рифамицин, құрамында шілтер жапырақты шайқурай бар өсімдік препараттары) Белгілі CYP3A4 индукторларын бір мезгілде қолданғанда қан плазмасындағы амлодипин концентрациясының өзгеруі мүмкін. Сонымен, CYP3A4 күшті тежегіштерін (мысалы, рифампицин, құрамында шілтер жапырақты шайқурай бар өсімдік препараттары) бір мезгілде қолдану кезінде және одан кейін АҚ бақылау және препараттың дозасын реттеу қажет. Симвастатин 10 мг дозада амлодипинді және 80 мг дозада симвастатинді бір мезгілде қайта қолдану симвастатинмен монотерапия кезінде симвастатинмен салыстырғанда симвастатиннің экспозициясын 77% арттырады. Амлодипин алатын пациенттерге симвастатинді тәулігіне 20 мг аспайтын дозада қолдану ұсынылады. Дантролен (в/і енгізу) Гиперкалиемияның даму қаупін ескере отырып, қатерлі гипертермияның дамуына бейім пациенттерде және қатерлі гипертермияны емдеу кезінде БКК, оның ішінде амлодипинді бір мезгілде қолданудан аулақ болу керек. Такролимус Амлодипинмен бір мезгілде қолданғанда қандағы такролимус концентрациясының жоғарылау қаупі бар. Амлодипинді қолданған кезде такролимустың уыттылығын болдырмау үшін такролимус қабылдаған пациентке қандағы такролимус концентрациясын үнемі бақылау және қажет болған жағдайда дозаны түзету қажет. Бір мезгілде қолдану кезінде ескеру керек Басқалар Клиникалық өзара әрекеттесуді зерттеу барысында амлодипин аторвастатин, дигоксин, варфарин немесе циклоспорин фармакокинетикасына әсер еткен жоқ. Валсартанды қолданумен байланысты өзара әрекеттесулер Бір мезгілде қолдану ұсынылмайды Литий Литий мен ангиотензин өзгертуші фермент тежегіштерін немесе валсартанды қоса, ангиотензин II рецепторларының антагонистерін бір мезгілде қолдану кезінде қан сарысуындағы литий концентрациясының қайтымды жоғарылауы және уыттылығы туралы хабарланды. Сондықтан, бір мезгілде қолданғанда қан сарысуындағы литий деңгейіне мониторинг жүргізу ұсынылады. Диуретиктер мен Агвистат® препаратын бір мезгілде қолданғанда литийдің уытты әсер ету қаупі артуы мүмкін. Калий жинақтаушы диуретиктер, калий препараттары, құрамында калий бар тағамдық қоспалар және қан сарысуындағы калий мөлшерін арттыратын басқа заттар Валсартанды калий құрамына әсер ететін препараттармен бір мезгілде қолдану қажет болғанда қан плазмасындағы калий мөлшерін бақылау ұсынылады. Бір мезгілде қолданған кезде сақ болу қажет ҚҚСД, оның ішінде ЦОГ-2 селективті тежегіштері, тәулігіне 3 г астам дозада ацетилсалицил қышқылы және басқа селективті емес ҚҚСД Ангиотензин II және ҚҚСД рецепторларының антагонистерін бір мезгілде қолданғанда гипотензиялық әсердің бәсеңдеуі мүмкін. Сондай-ақ, бүйрек функциясының бұзылу қаупінің жоғарылауы және қан плазмасындағы калий мөлшерінің жоғарылауы мүмкін. Терапияның басында бүйрек функциясын бағалау, сондай-ақ су-электролит теңгерімінің бұзылуын түзету ұсынылады. Қармау транспортерінің (рифампицин, циклоспорин) немесе ағып шығу транспортерінің (ритонавир) тежегіштері Қармау транспортерінің тежегіштерін (рифампицин, циклоспорин) немесе эффлюкстік транспортерді (ритонавир) бір мезгілде тағайындағанда валсартанның жүйелі әсері ұлғаюы мүмкін. Ангиотензин II рецепторларының антагонистерін, АӨФ тежегіштерін немесе алискиренді қолданғанда РААЖ қосарлы блокадасы Клиникалық зерттеу нәтижелеріне сәйкес, ангиотензин II рецепторларының антагонистерін, АӨФ тежегіштерін немесе алискирен қолданған кезде РААЖ қосарлы блокадасы монотерапия режимінде РААЖ-ға әсер ететін препараттарды пайдаланумен салыстырғанда артериялық гипотензия, гиперкалиемия, бүйрек функциясының бұзылуы (жедел бүйрек жеткіліксіздігін қоса) жағдайларының туындау жиілігінің ұлғаюына әкеледі. Басқалар Валсартанмен монотерапия кезінде мынадай дәрілік заттармен клиникалық маңызды өзара әрекеттесудің болмағаны анықталды: циметидинмен, варфаринмен, фуросемидпен, дигоксинмен, атенололмен, индометацинмен, ГХТЗ, амлодипинмен, глибенкламидпен.

Сақтау мерзімі 2 жыл. Жарамдылық мерзімі өткеннен кейін қолдануға болмайды. Сақтау шарттары 25°С-ден аспайтын температурада сақтау керек. Балалардың қолы жетпейтін жерде сақтау керек!